Μια ιστορία για τα αποθεματικά των ταμείων

πηγή: Cogito ergo sum

Μιας και τις τελευταίες μέρες το ασφαλιστικό βρίσκεται στην επικαιρότητα, κάθε ιστολόγιο που σέβεται τον εαυτό του επιβάλλεται να συνεισφέρει με τον τρόπο του στις σχετικές συζητήσεις. Το ίδιο θα κάνουμε κι εμείς εδώ. Μόνο που επειδή εμείς αρεσκόμαστε στην ιστορία, θα μεταφέρουμε τον αναγνώστη στο παρελθόν. Όχι πολύ μακρυά αλλά όχι και τόσο κοντά. Ας πούμε, κάπου εκεί γύρω στην αλλαγή τής χιλιετίας. Τότε, δηλαδή, που ετοιμαζόμασταν να μπούμε στο ευρώ ή, όπως το λένε οι πιο μορφωμένοι, τότε που, μεσ’ στην τρελή χαρά, ετοιμαζόμασταν να ενταχθούμε στην ΟΝΕ (Οικονομική & Νομισματική Ένωση).
Εκείνη την εποχή, λοιπόν, τα αποθεματικά κεφάλαια των ασφαλιστικών ταμείων τής χώρας ήσαν κατατεθειμένα στην Τράπεζα της Ελλάδος και ανέρχονταν σε μεγάλα ύψη. Μετά το καζίκι που είχαν πάθει οι διοικητές τους (και μαζί μ’ αυτούς και οι διοικητές πολλών δημόσιων οργανισμών και εταιρειών) μια δεκαετία πρωτύτερα με την Τράπεζα Κρήτης (τότε που έτρεχαν για να ξεμπλέξουν με την δικαιοσύνη, κατηγορούμενοι ότι έκαναν αβάντες στον Κοσκωτά), οι διοικήσεις των ταμείων είχαν γίνει εξαιρετικά επιφυλακτικές και προτιμούσαν την ασφαλή επιλογή τής Τράπεζας της Ελλάδος αντί για άλλες, υψηλότερης απόδοσης αλλά και υψηλότερου ρίσκου τοποθετήσεις. Βέβαια, το επιτόκιο που απολάμβαναν ήταν ιδιαίτερα χαμηλό, όμως είχαν το κεφάλι τους ήσυχο.

«Καθημερινή», 19/2/1998. Πέντε τρισ. δραχμές (κάπου 15 δισ. ευρώ) στο μάτι, από τότε.

Τότε ήταν που η κυβέρνηση Σημίτη έβαλε στο παιχνίδι την -γνωστή μας και μη εξαιρετέα- επενδυτική τράπεζα Goldman Sachs. Ήταν το 1999 όταν η κυβέρνηση ανέθεσε με σύμβαση έργου στην Goldman Sachs να ετοιμάσει το οικονομικό και νομοθετικό πλαίσιο για την προσαρμογή τής αγοράς ομολόγων και την εναρμόνισή της προς τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι που ήταν προαπαιτούμενο για την εισδοχή τής χώρας στην ΟΝΕ. Στα πλαίσια της «δουλειάς» της, η τράπεζα πούλησε αρκετές φορές στο ελληνικό δημόσιο κάποια χρηματοπιστωτικά προϊόντα, που είχαν ως στόχο να κρύψουν ελλείμματα και χρέη ώστε η χώρα να πιάσει τα όρια που προβλέπονταν από τις συμφωνίες του Μάαστριχτ και της Λισαβόνας. Το πιο χοντρό παιχνίδι που έκανε τότε η κυβέρνηση Σημίτη με την Goldman Sachs ήταν ένα swap 2,8 δισ., για το οποίο ίσως μιλήσουμε αναλυτικώτερα κάποια στιγμή στο μέλλον.
Παρένθεση. Στην «Ανατομία του νεοφιλελευθερισμού (80. Η «δημιουργική λογιστική») είχαμε εξηγήσει με απλά λόγια πώς εξαφανίζεται λογιστικά ένα τμήμα χρέους για κάμποσα χρόνια. Εκτός απ’ αυτά τα τερτίπια, όμως, τόσο η Goldman Sachs όσο και άλλες μεγάλες επενδυτικές τράπεζες (JPMorgan, Citibank κλπ) εφάρμοζαν ευρέως ένα άλλο κόλπο (με το αζημίωτο, φυσικά): λίγες ώρες πριν την πρωτοχρονιά, δάνειζαν για μια μέρα τεράστια ποσά στις κυβερνήσεις σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών χωρών. Έτσι, οι εν λόγω χώρες κατέγραφαν πολύ μικρότερο έλλειμμα στο τέλος της χρονιάς. Το ξαναλέω και το υπογραμμίζω: αυτά τα έκαναν όλες οι χώρες της Ευρώπης για να πιάσουν τα κριτήρια ελλειμμάτων και χρεών κι όχι μόνο η Ελλάδα. Κατανοητό; Κλείνει η παρένθεση.
Το πρόβλημα είναι ότι η Goldman Sachs γνώριζε τις πραγματικές δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας. Θα ήταν βλακώδες, λοιπόν, αν δεν φρόντιζε να μετατρέψει σε κέρδος αυτή την γνώση (*). Για να τα καταφέρει, εισηγήθηκε δυο πράγματα, τα οποία έγιναν δεκτά και κυρώθηκαν με νόμο. Πρώτον, στο εξής οι ελληνικές κυβερνήσεις θα έπρεπε να επιλέγουν δανειστή επιλέγοντας αποκλειστικά από μια συγκεκριμένη λίστα 22 χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή από το ΔΝΤ. Δεύτερον, αποσυνδεόταν η σύναψη ασφάλισης ομολόγων από την κατοχή τους.
Να εξηγήσουμε λίγο καλύτερα αυτό το τελευταίο. Μέχρι τότε, οι κάτοχοι των ομολόγων σύναπταν ασφαλιστήρια συμβόλαια, ώστε να μη χάσουν αβγά και πασχάλια σε περίπτωση που τα ομόλογα που είχαν αγοράσει έπαιρναν τον κατήφορο. Αυτά τα συμβόλαια, δηλαδή, εξασφάλιζαν τον επενδυτή των ομολόγων. Με την νέα ρύθμιση, θα μπορούσαν ακόμη κι αυτοί που δεν είχαν αγοράσει ομόλογα, να συνάψουν ασφαλιστήρια συμβόλαια, ποντάροντας στην πιθανότητα ότι ο εκδότης των ομολόγων θα δηλώσει αδυναμία πληρωμής στην λήξη τους. Φυσικά, σ’ αυτή την περίπτωση δεν μιλάμε για εξαασφάλιση αλλά για τζόγο. Αυτά τα συμβόλαια είναι τα γνωστά μας CDS (Credit Default Swaps).
Δηλητηριώδης Κυρ
Από δω και πέρα τα πράγματα ήσαν απλά για τους κερδοσκόπους τής Goldman Sachs. Πρώτα-πρώτα, φρόντισαν να εκδοθούν ομόλογα επί ομολόγων, κατά κύριο λόγο με την κάλυψη των αποθεματικών των ασφαλιστικών ταμείων. Πρωτεργάτης σ’ αυτή την διαδικασία ήταν η Τράπεζα της Ελλάδος, της οποίας -εντελώς συμπτωματικά- η Goldman Sachs αποτελεί βασικό μέτοχο. Κι όταν όλο αυτό το χρήμα βγήκε στον αέρα, οι κερδοσκόποι άρχισαν να «σορτάρουν» αυτά τα ομόλογα, δηλαδή άρχισαν να στοιχηματίζουν ότι στο μέλλον η αξία τους θα έπεφτε. Τα στοιχήματα παίζονταν στην αγορά παραγώγων τού Λονδίνου σε δυο ταμπλώ: στην εκτίναξη των επιτοκίων (τα γνωστά μας spread) και στην αύξηση της αξίας των CDS. Το παιχνίδι με τα ελληνικά ομόλογα κράτησε σχεδόν τρία χρόνια (2005-2007). Μόλις τελείωσε, άφησε πίσω του όχι μόνο τα σχεδόν κατεστραμμένα ασφαλιστικά ταμεία αλλά και μια εθνική οικονομία να τρίζει συθέμελα. Όταν λίγο αργότερα θα ξεσπούσε η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση, αυτή η οικονομία θα σωριαζόταν σε συντρίμμια.
——————————
(*) Για την δράση της Goldman Sachs στην χώρα μας, διαβάστε και το αποκαλυπτικό άρθρο τού Ρόμπερτ Ράιχ «How Goldman Sachs Profited from the Greek Debt Crisis«, όπου θα δείτε και μερικά ενδιαφέροντα ονόματα. Δείτε, επίσης, το άρθρο των Άρμιταζ & Τσου στον Independent «Greek debt crisis: Goldman Sachs could be sued for helping hide debts when it joined euro» (και τα δυο κείμενα στα αγγλικά).

2007: Η κατάρρευση των ομολόγων αρχίζει

Λέγαμε χτες ότι η Goldman Sachs έπαιζε με τα ελληνικά ομόλογα σορτάροντάς τα επί τρία χρόνια σχεδόν στην παράλληλη αγορά και περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να εξαπολύσει το τελικό της χτύπημα και να μαζέψει τα κέρδη της. Η στιγμή αυτή έφτασε το 2007. Το φυτίλι άναψε από την σπίθα που προκλήθηκε όταν στο ΠαΣοΚ ανακάλυψαν (όλως τυχαίως;) ένα νεοδημοκρατικό «σκάνδαλο», που -πίστευαν πως- θα βοηθούσε την αντιπολίτευση να κερδίσει τις επικείμενες εκλογές.

Την εποχή εκείνη γενικός διευθυντής τής κυβερνώσας Νέας Δημοκρατίας ήταν ο Κωνσταντίνος Σημαιοφορίδης, ο οποίος βρισκόταν σ’ αυτή την θέση από το 2004, ενώ από το 1990 μέχρι τότε ήταν γενικός γραμματέας της. Ο μοναχογιός τού Σημαιοφορίδη, ο Αγάπιος, μόλις ο πατέρας του έγινε γενικός διευθυντής του κόμματος, τοποθετήθηκε πρόεδρος τού Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΕΑΔΥ). Στο ΠαΣοΚ, λοιπόν, «ανακάλυψαν» ότι, επί Σημαιοφορίδη, το ΤΕΑΔΥ αγόρασε δομημένο ομόλογο του δημοσίου, παραβιάζοντας την Κοινή Υπουργική Απόφαση 155492/2002, η οποία όριζε ότι τα αποθεματικά των ταμείων έπρεπε να επενδύονται σε προϊόντα που απεικονίζονται στην Ηλεκτρονική Δευτερογενή Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΠ), κάτι που δεν γίνεται με τα δομημένα ομόλογα.

Αριστερά: Ο πρόεδρος της ΝΔ Κώστας Καραμανλής με τον γενικό διευθυντή τού κόμματος Κων. Σημαιοφορίδη. Δεξιά: Ο Αγάπιος Σημαιοφορίδης προσέρχεται για κατάθεση στην εξεταστική επιτροπή τής βουλής.

Η αντιπολίτευση σήκωσε μπουχό. Με ορμητήριο το γραφείο τής Βάσως Παπανδρέου, άρχισαν να διακινούνται πληροφορίες για την επικίνδυνη παρανομία τού γιου τού γενικού διευθυντή τής Νέας Δημοκρατίας. Πρωτοστάτες αυτής της επιχείρησης αναδείχθηκαν ο βουλευτής Μιχάλης Καχριμάκης και ο πρόεδρος της ΑΔΕΔΥ Σπύρος Παπασπύρου, οι οποίοι φρόντιζαν ώστε να φτάνουν στον τύπο οι πληροφορίες που διοχετεύονταν. Ως προς αυτό το τελευταίο, δεν πρέπει να κουράστηκαν πολύ. Δείτε γιατί:

Κατ’ αρχήν, πρέπει να απαντήσουμε σε ένα βασικό ερώτημα: πού βρίσκονταν οι πληροφορίες που διοχετεύονταν; Πώς μάθαιναν στο ΠαΣοΚ ποια ταμεία έχουν τζογάρει λεφτά, σε ποια ομόλογα έχουν επενδύσει και από ποια τράπεζα τα προμηθεύτηκαν; Την απάντηση πρέπει οπωσδήποτε να την αναζητήσουμε στην επιτροπή κεφαλαιαγοράς, η οποία διέθετε όλα τα στοιχεία. Και πρόεδρος της επιτροπής αυτής ήταν τότε ο Αλέξης Πιλάβιος, τον οποίο είχε διορίσει η Νέα Δημοκρατία το 2004.

Μην αναρωτιέστε πώς ένας νεοδημοκράτης βοηθούσε το ΠαΣοΚ. Εκτός από νεοδημοκράτης, ο Πιλάβιος ήταν τραπεζικός. Προερχόταν από την Alpha Bank και εκεί επέστρεψε όταν αντικαταστάθηκε το 2009. Η Alpha Bank εξαρτάται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Και βασικός μέτοχος της Τράπεζας της Ελλάδος είναι η Goldman Sachs. Συνεπώς, είμαστε δικαιολογημένοι αν θεωρήσουμε ότι ο Πιλάβιος είχε κάθε λόγο να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Goldman Sachs. Κι αυτό είχε δυο τρόπους να το κάνει: πρώτον, φροντίζοντας να διατηρεί η Goldman Sachs πρωτεύουσα θέση στην αγορά τίτλων του δημοσίου και, δεύτερον, βάζοντας ένα χεράκι να πετύχει το σορτάρισμα που έκανε η Goldman Sachs στα ελληνικά ομόλογα. Με απλά λόγια, δηλαδή, οι πληροφορίες που «ανακάλυπταν» στο ΠαΣοΚ, προέρχονταν από την ίδια την Goldman Sachs.

Όσο για τον τύπο, όσο υπάρχει Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη δεν υπάρχει πρόβλημα, με δεδομένη την εξάρτηση του ΔΟΛ από τις τράπεζες και, κυρίως, την Alpha Bank και την Eurobank. Αυτές οι τράπεζες είναι που βόηθησαν (ως ανάδοχοι) την εταιρεία όχι μόνο να μπει στο χρηματιστήριο αλλά και να είναι επιτυχημένες οι μεταγενέστερες αυξήσεις κεφαλαίων της. Έτσι, δεν είναι καθόλου παράξενο ότι τον Φεβρουάριο του 2007 οι ναυαρχίδες του ΔΟΛ (Νέα, Βήμα) ξεκίνησαν μια σειρά αποκαλυπτικών δημοσιευμάτων για τα «γαλάζια ομόλογα». Όπως δεν είναι καθόλου παράξενο ότι οι αποκαλύψεις αφορούσαν μόνο δυο από τα 29 δομημένα ομόλογα που κυκλοφορούσαν στην αγορά: τα μόνα που δεν είχε εκδώσει η Goldman Sachs (στο στόχαστρο βρέθηκαν μόνο δυο ομόλογα 280 εκατ. και 180 εκατ., τα οποία είχε εκδώσει η JPMorgan). Για τον Σημαιοφορίδη ήταν απλώς κακή τύχη που το ΤΕΑΔΥ είχε επενδύσει σ’ αυτά τα δυο ομόλογα.

Λεπτομέρεια: Στις 22 Ιουνίου 2010 η βουλή σύστησε εξεταστική επιτροπή η οποία θα διερευνούσε αν και κατά πόσο στην υπόθεση των ομολόγων προέκυπταν πολιτικές ευθύνες. Ως εκ θαύματος, αυτή η επιτροπή ασχολήθηκε κατά μείζονα λόγο με ένα ομόλογο: αυτό των 280 εκατομμυρίων.

2007: Ένα από τα πολλά αποκαλυπτικά δημοσιεύματα του ΔΟΛ για τα ομόλογα (από το tovima.gr)

Κάπως έτσι, οι κερδοσκόποι τής Goldman Sachs πέτυχαν τον σκοπό τους. Παρ’ ότι οι καταγγελίες δεν αφορούσαν παρά μόνο τυπικές παρανομίες (ο τύπος δεν κατηγόρησε ποτέ κανέναν πρόεδρο ή διοικητή οργανισμού ότι ενήργησε προς ίδιον όφελος) και παρ’ ότι κανείς δεν ήταν δυνατόν να πιστέψει πως οι αγορές ομολόγων εκ μέρους των ταμείων γίνονταν εν αγνοία των υψηλά ισταμένων πολιτικών προϊσταμένων (*), οι καθημερινές «βόμβες» που εξαπέλυε το συγκρότημα Λαμπράκη δεν άργησαν να βρουν τον στόχο τους. Οι αγορές άρχισαν να ανησυχούν, η αξία των ομολόγων άρχισε να πέφτει και, παράλληλα, τα επιτόκια (spread) και τα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) άρχισαν να τραβούν την ανηφόρα. Μέχρι τον Σεπτέμβριο, τα ασφαλιστικά ταμεία θα είχαν χάσει το ένα τέταρτο των επενδεδυμένων κεφαλαίων τους (όταν θα ολοκληρωνόταν και το «κούρεμα» του Βενιζέλου, θα είχε εξαχνωθεί το 70% των αποθεματικών τους).

—————————————
(*) Όπως ακριβώς το 1989 κανείς δεν είχε πιστέψει ότι μια ωραία μέρα ξύπνησαν οι διοικητές τού ΟΤΕ (Τόμπρας), των ΕΛΤΑ (Βουρνάς) και της Ολυμπιακής (Ακριβάκης) και σκέφτηκαν από μόνοι τους να πάνε να καταθέσουν στην τράπεζα του Κοσκωτά τα διαθέσιμα των οργανισμών που διοικούσαν.

Το σκάνδαλο «Ακρόπολις»

Στο χτεσινό σημείωμα υπάρχει μια παρενθετική φράση, η οποία μπορεί να ερμηνευθεί λανθασμένα έτσι όπως διατυπώθηκε. Έγραψα, λοιπόν ότι «ο τύπος δεν κατηγόρησε ποτέ κανέναν πρόεδρο ή διοικητή οργανισμού ότι ενήργησε προς ίδιον όφελος» αλλά έπρεπε να προσθέσω στην αρχή ένα «τότε». Διότι, όσο είναι αληθές πως στην αρχή οι εφημερίδες πρόβαιναν στις αποκαλύψεις τους μιλώντας γενικά και αόριστα, το ίδο αληθές είναι ότι λίγες εβδομάδες αργότερα έγινε το σώσαι με απανωτές αποκαλύψεις εμπλεκομένων προσώπων, με αποκορύφωμα την υπόθεση που έμεινε στην ιστορία ως «σκάνδαλο Ακρόπολις».

Η «Ακρόπολις» ήταν μια χρηματιστηριακή εταιρεία, η οποία είχε ιδρυθεί το 1997, τότε που το χρηματιστήριο γνώριζε πιέννες, επί εποχής Σημίτη και Παπαντωνίου. Ως ιδιοκτήτες της φέρονταν οι Σοφοκλής και Θόδωρος Πρινιωτάκης και ο Γιώργος Αποστολίδης (κρατήστε αυτά τα ονόματα) αλλά η εφημερίδα Παρόν αποκάλυψε στις 22/4/2007 ότι το 50% ανήκε σε μια κυπριακή εταιρεία ιδιοκτησίας Παναγιώτη Τσουπίδη. Τι εστί Τσουπίδης;  Πάρτε βαθειά ανάσα:

Ο Τσουπίδης ήταν από το 2004 πρόεδρος του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, ως προσωπική επιλογή τού υπουργού οικονομικών Γιώργου Αλογοσκούφη και είχε ήδη αποκαλυφθεί ότι μέχρι το 2006 είχε τζογάρει πάνω από ένα δισ. του Ταμιευτηρίου σε δομημένα ομόλογα υψηλού ρίσκου αλλά και ότι είχε σχέσεις με τον επιχειρηματία Γιώργο Παπαμαρκάκη (αφού συμμετείχε στο ΔΣ της North Real Estate Opportunities Fund, η οποία ανήκε στον Παπαμαρκάκη και ήταν εισηγμένη στο χρηματιστήριο του Λονδίνου), ο οποίος είχε και μια άλλη εταιρεία, την North Asset Management, η οποία αγόρασε από την JPMorgan (εντελώς συμπτωματικά, ο Δημήτρης Τσουπίδης του Παναγιώτη εργαζόταν στην JPMorgan) το ομόλογο των 280 εκατ. (για το οποίο μιλήσαμε χτες) και το πούλησε στην γερμανική τράπεζα HypoVereisBank-HVB, η οποία το πούλησε με την σειρά της στην «Ακρόπολις», από την οποία εν τέλει το αγόρασαν τα ταμεία. Εκπνεύστε.

Μπερδευτήκατε; Αν ναι, ξαναδιαβάστε την παραπάνω παράγραφο πριν συνεχίσετε την ανάγνωση.

Πάνος Τσουπίδης: Δυο φορές εξώφυλλο-συνέντευξη σε 20 μήνες (2ος/2005-10ος/2006) στο «χρήσιμο περιοδικό»

Ο μπουχός των αποκαλύψεων κινητοποίησε έναν διακεκριμμένο για το ήθος του και την συνέπειά του δημόσιο λειτουργό, ο οποίος αποφάσισε να δράσει άμεσα και κεραυνοβόλα. Ο λόγος για τον τότε προϊστάμενο της ΔΟΥ Ανωνύμων Εμπορικών Εταιρειών Αθηνών Παντελή Πολύζο, ο οποίος διέταξε αμέσως έλεγχο στην «Ακρόπολις» με αποκλειστικό αντικείμενο τις συναλλαγές που είχαν σχέση με τα ομόλογα των ταμείων. Ο έλεγχος ολοκληρώθηκε σε χρόνο-ρεκόρ και αποκάλυψε κάτι το ασύλληπτο με το ΤΕΑΔΥ (του Σημαιοφορίδη, όπως λέγαμε χτες): για πραγματικές αγοραπωλησίες 20 ομολόγων, είχαν πραγματοποιηθεί 300 συναλλαγές!

Το κόλπο ήταν απλό στην σύλληψη. Αφού για κάθε συναλλαγή τού ταμείου με την «Ακρόπολις» η εταιρεία έπαιρνε την προμήθεια που της αναλογούσε, όσο περισσότερες συναλλαγές γίνονταν τόσο μεγαλύτερα θα ήσαν και τα έσοδα της εταιρείας. Έτσι, λοιπόν, είτε με την αδιαφορία είτε με την συνενοχή της διοίκησης του ΤΕΑΔΥ, τα ομόλογα που θα μπορούσαν να αγοραστούν με 20 πράξεις συνολικά, αγοράστηκαν και πουλήθηκαν 300 φορές και το ταμείο πλήρωσε στην «Ακρόπολις» για προμήθειες εννιά εκατομμύρια ενώ θα μπορούσε να καθαρίσει με εξακόσια χιλιάρικα.

Το θέμα είναι ότι αυτές οι αλλεπάλληλες αγοραπωλησίες ανέβασαν τον τζίρο κοντά στα 3 δισ. ενώ η πραγματική συνολική αξία των συναλλαγών ήταν μόλις 180 εκατομμύρια. Ο έλεγχος θεώρησε -πολύ σωστά- ότι οι υπόλοιπες συναλλαγές ήσαν εικονικές και επέβαλε στην «Ακρόπολις» το πρόστιμο που προβλεπόταν από τον νόμο. Κι επειδή το πρόστιμο δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από την αξία των συναλλαγών επί τον συντελεστή βαρύτητας, τα 2,75 δισ. εικονικών συναλλαγών επί συντελεστή βαρύτητας 2 μας κάνουν 5,5 δισεκατομμύρια πρόστιμο, το οποίο ο Πολύζος δεν δίστασε να υπογράψει και να βεβαιώσει. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόστιμο που έχει επιβάλει ποτέ το ελληνικό κράτος από την ίδρυσή του, το οποίο παραμένει ανείσπρακτο μέχρι σήμερα.

Από πλευράς δικαιοσύνης ξεκινάει μια μακρά περίοδος ανακρίσεων και καταθέσεων, ώσπου στις 3 Μαρτίου 2010 το συμβούλιο εφετών διατάσσει την σύλληψη και προφυλάκιση του Αποστολίδη και των Πρινιωτάκηδων ενώ η υπόθεση των ομολόγων παραπέμπεται να εκδικαστεί στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων. Το δικαστήριο εκδικάζει πρώτα τα ομόλογα σταθερού επιτοκίου, με τον εισαγγελέα να καταθέτει απαλλακτική πρόταση. Στις 28 Φεβρουαρίου 2012 εκδίδεται αθωωτική απόφαση για όλους τους κατηγορούμενους.

Στην συνέχεια, το Τριμελές ασχολήθηκε με τα δομημένα ομόλογα και στις 29 Μαΐου 2014 εξέδωσε απόφαση-καταπέλτη, μοιράζοντας στους 13 κατηγορουμένους ποινές πολλών δεκαετιών. Ο πρόεδρος (Αγάπιος Σημαιοφορίδης) και η διευθύντρια του ΤΕΑΔΥ (Παναγιώτα Καραδήμα) καθώς και οι πρόεδροι των ΤΕΑΥΦΕ (Παναγιώτης Δεμέστιχας) και ΤΕΑΚΟΠΑ (Κώστας Χρηστίδης) αλλά και ο αντιπρόεδρος του ΤΣΕΥΠ (Γεράσιμος Κονιδάρης), καταδικάστηκαν σε κάθειρξη 30 ετών (κατά συγχώνευση 20) ο καθένας, οι Γιώργος Αποστολάκης και Θεόδωρος Πρινιωτάκης της «Ακρόπολις» σε 43 χρόνια (εκτιτέα τα 25) ο καθένας, ο Γιώργος Παπαμαρκάκης της ΝΑΜ 35 χρόνια (εκτιτέα τα 25), οι Χαράλαμπος Αβραμόπουλος και Αβραάμ Σαββίδης της JPMorgan 30 χρόνια (εκτιτέα τα 25), ο Νίκος Μπούγος της HVB 15 χρόνια και οι λογιστές Άγγελος και Δημήτρης Λιάπης από 5 χρόνια ο καθένας. Λόγω προτέρου εντίμου βίου, οι κατηγορούμενοι γλίτωσαν τα ισόβια και οι ποινές τους ήσαν εφέσιμες με ανασταλτικό αποτέλεσμα, έτσι αυτή την στιγμή κανείς από τους καταδικασθέντες δεν βρίσκεται στην φυλακή.

Τέλος, το δικαστήριο (α) αποφάσισε την κατάσχεση της κινητής και ακίνητης περιουσίας των Θόδωρου Πρινιωτάκη και Γιώργου Αποστολίδη μέχρι του ποσού των 6,5 εκατομμυρίων ευρώ (ως παρανόμως αποκτηθείσα περιουσία), (β) επέβαλε χρηματική ποινή ύψους 11,6 εκατ. ευρώ στον Γιώργο Παπαμαρκάκη και (γ) επιδίκασε καταβολή χρηματικής ικανοποίησης 500 χιλιάδων ευρώ υπέρ του δημοσίου στους Παπαμαρκάκη και Πρινιωτάκη.

Ο Γιώργος Παπαμαρκάκης (αριστερά) αναλύει το πώς μπορεί κανείς να βγάλει κέρδη εν μέσω κρίσης.

Ομολογώ πως, όταν άρχισα να γράφω το προχτεσινό κείμενο, δεν είχα κατα νου να επεκταθώ τόσο πολύ ούτε να μπω σε τόσες λεπτομέρειες. Όμως, ένα ιστολόγιο είναι ζωντανός οργανισμός, με δικές του ανάσες και δική του βούληση, οπότε συχνά με πάει όπου αυτό θέλει. Έτσι, είμαι σχεδόν υποχρεωμένος να συνεχίσω και αύριο με μερικές ακόμη ομορφιές από όλη αυτή την ιστορία των ομολόγων, τους τζερεμέδες της οποίας καλείται να πληρώσει, όπως πάντα, ο αμέτοχος λαός.

Δομημένα ομόλογα, μαύρο χρήμα και κυβερνητικές ευλογίες

Αν ρίξετε μια ματιά στο χτεσινό κείμενο, θα διαπιστώσετε ότι ενώ δικάστηκαν και τιμωρήθηκαν οι πρόεδροι των ταμείων ΤΕΑΔΥ (δημοσίων υπαλλήλων), ΤΕΑΥΦΕ (υπαλλήλων φαρμακευτικών εργασιών) και ΤΕΑΠΟΚΑ (οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης), από πλευράς ΤΣΕΥΠ (εφημεριδοπωλών και υπαλλήλων πρακτορείων) την πλήρωσε ο αντιπρόεδρος του ταμείου Γεράσιμος Κονιδάρης. Οπωσδήποτε, προκαλεί περιέργεια το γιατί και το πώς την γλίτωσε ο πρόεδρος Δημήτρης Μυρογιάννης.

Στις 22 Ιουνίου 2010, μετά από πόρισμα που είχε συντάξει από τον Σεπτέμβριο του 2007 ο επί κεφαλής της αρχής για το ξέπλυμα βρόμικου χρήματος εισαγγελέας Γιώργος Ζορμπάς (*) και με πρόταση του ΠαΣοΚ, η βουλή συνέστησε εξεταστική επιτροπή με σκοπό την διερεύνηση τυχόν πολιτικών ευθυνών στην υπόθεση των ομολόγων. Τελευταίος μεταξύ των δεκάδων μαρτύρων που κλήθηκαν να καταθέσουν στην επιτροπή, ήταν ο πρώην πρόεδρος του ΤΣΕΥΠ Δημήτρης Μυρογιάννης. Η κατάθεση του Μυρογιάννη προκάλεσε σεισμό.

Πάτρα, Φεβρουάριος 2009: Ο Νίκος Νικολόπουλος παραθέτει δείπνο προς τιμή του Σάββα Τσιτουρίδη, λίγο πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο, που ανάγκασε τον Καραμανλή να αφήσει τον Τσιτουρίδη εκτός ψηφοδελτίων στις εκλογές του 2009.

Ο Μυρογιάννης ισχυρίστηκε ότι το υπουργείο απασχόλησης, επί υπουργείας Σάββα Τσιτουρίδη και πριν αγοραστούν τα δομημένα ομόλογα, διοργάνωνε διάφορα σεμινάρια, παρόντος μάλιστα του ίδιου του υπουργού αλλά και του τότε ειδικού γραμματέα Ευγένιου Παπαδόπουλου. Όπως είπε ο μάρτυς, «στα σεμινάρια που γίνονταν τότε κατά τακτά χρονικά διαστήματα, αυτό που υπήρχε ως αίσθηση ήταν “μην αφήνετε τα λεφτά στην Τράπεζα της Ελλάδος, που δεν δίνει τόκο, διότι με αυτόν τον τρόπο δεν κερδίζουμε τίποτα σαν κράτος, αλλά δώστε τα κάπου που να μπορέσει να αποκτήσει μεγαλύτερη περιουσία το Ταμείο”». Πρόσθεσε δε ότι «την ίδια άποψη είχαν και οι συνδικαλιστές (σ.σ.: ΔΑΚΕ), οι οποίοι ήρθαν και μας βρήκαν παραμονές και φώναζαν- μόνο που δεν χειροδίκησαν κιόλας- γιατί τα χρήματα τα έχουμε στην τράπεζα».

Πάντοτε σύμφωνα με τον Μυρογιάννη, όταν το ΤΣΕΥΠ ζήτησε αναλυτική ενημέρωση για τα ομόλογα του δημοσίου, «μας είπαν από το υπουργείο ότι είναι η καλύτερη τοποθέτηση. Βεβαίως, τότε κανείς μας δεν ήξερε τι είναι δομημένο, τι είναι αδόμητο. Δεν τα ξέραμε αυτά». Μετά από όλα αυτά, έφτασε στα ταμεία η έγγραφη πρόταση της «Ακρόπολις», η οποία προωθούσε την αγορά συγκεκριμένου ομολόγου, «το οποίο κρίναμε όλοι μέσα σε δέκα λεπτά στο συμβούλιο ότι ήταν το καλύτερο που μπορούσε να γίνει». Με λίγα λόγια, ο Μυρογιάννης αποκάλυψε αυτό που όλοι υποψιάζονταν με απόλυτη βεβαιότητα αλλά κανείς δεν τολμούσε να το πει φωναχτά. Ότι, δηλαδή, η ίδια η κυβέρνηση πατρονάριζε τα δομημένα ομόλογα και έσπρωχνε τους διάφορους οργανισμούς και τα ταμεία να επενδύσουν τα αποθεματικά τους σ’ αυτά ακριβώς τα ομόλογα.

Ενδιαφέρον έχουν και τα όσα κατέθεσε ο πρώην υπουργός οικονομικών (επί κυβέρνησης Μητσοτάκη) Ιωάννης Παλαιοκρασσάς. Όπως είπε ο Παλαιοκρασσάς, τον Απρίλιο του 2006 τον επισκέφθηκαν στο γραφείο του ο Αποστολίδης με τον Δεμέστιχα, γνώριμοι του ιδίου από παλαιότερα (ο πρώτος ως τραπεζίτης και ο δεύτερος ως συνδικαλιστής στην ΠυρΚαλ) και του πρότειναν την ίδρυση της τράπεζας Synergy Βank με συμμετοχή της «Ακρόπολις» ύψους 10 εκατ. ευρώ, στην οποία θα ήταν πρόεδρος εκείνος και διευθύνων σύμβουλος ο Δεμέστιχας. Ο Παλαιοκρασσάς αποδέχθηκε την πρόταση αλλά το θέμα δεν προχώρησε. Τρεις μήνες μετά ο Δεμέστιχας διορίστηκε από τον Τσιτουρίδη πρόεδρος του ΤΕΑΥΦΕ.

Ο Θόδωρος Πρινιωτάκης έβαλε στο στόχαστρο τέσσερις υπουργούς: Γιώργο Αλογοσκούφη, Πέτρο Δούκα, Σάββα Τσιτουρίδη και Βαγγέλη Μεϊμαράκη. Ισχυρίστηκε ότι η JPMorgan, πριν βγάλει το ομόλογο, είχε πάρει διαβεβαιώσεις από το υπουργείο οικονομικών ότι το ελληνικό δημόσιο θα ενδιαφερόταν γι’ αυτό το ομόλογο, σε συνεργασία με τα ασφαλιστικά ταμεία, προκειμένου να χρηματοδοτήσει ανάγκες του υπουργείου άμυνας. Την συγκεκριμένη πληροφορία είχε κατά νου και ο Παπαμαρκάκης (σ.σ.: προφανώς, λόγω αυτών των διαβεβαιώσεων μπήκε στο παιχνίδι η «Ακρόπολις»). Επίσης, ο Πρινιωτάκης αποκάλυψε ότι το υπουργείο απασχόλησης ενημερωνόταν σχετικά σε μηνιαία βάση.

Κι ενώ ο Βασίλης Μαγγίνας κάρφωνε με την κατάθεσή του τον Γιώργο Αλογοσκούφη («αν δεν ήξερε ο υπουργός οικονμικών, ποιός ήξερε;»), το μεγάλο πατιρντί έμελλε να γίνει στις 25 Οκτωβρίου, όταν κλήθηκαν να καταθέσουν κατ’ αντιπαράσταση οι Σοφοκλής Πρινιωτάκης (πατέρας του Θόδωρου) και Γιώργος Αποστολίδης. Οι δυο προφυλακισμένοι συνιδιοκτήτες της «Ακρόπολις» συμφωνούσαν ως προς το ότι είχε διακινηθεί πολύ μαύρο χρήμα αλλά διαφωνούσαν ως προς το ποιος από τους δυο τους το διακίνησε.

Σύμφωνα με τον Αποστολίδη, στο χρηματοκιβώτιο της «Ακρόπολις» (τα κλειδιά του οποίου είχε ο Πρινιωτάκης) υπήρχαν 6 εκατομμύρια, εκ των οποίων τα 4,2 εκατ. ήταν το 50% της προμήθειας από την ΝΑΜ του Παπαμαρκάκη. Αυτά τα χρήματα τα μοίρασε ο Πρινιωτάκης στους προέδρους των διαφόρων ταμείων ώστε να τους πείσει να επενδύσουν στα δομημένα ομόλογα που διαχειριζόταν η εταιρεία. Όπως είπε ο Αποστολίδης, ο ίδιος έκανε την ανάληψη και τον βόηθησαν δυο υπάλληλοι τόσο στο να μεταφέρει τα λεφτά με βαλίτσες όσο και στο να τα βάλει στο χρηματοκιβώτιο, με την παρουσία του Πρινιωτάκη.

Σύμφωνα με τον Πρινιωτάκη, αυτά τα λεφτά υπήρχαν αλλά τα πήρε ο Αποστολίδης και τα έδωσε του Δεμέστιχα, ο οποίος θα τα μοίραζε στα κατάλληλα πρόσωπα στα υπουργεία απασχόλησης και οικονομικών, ώστε να προωθηθεί η έκδοση του ομολόγου και να εξασφαλιστεί η αγορά του από τα ταμεία. Κατέθεσε δε, ότι αυτός είχε ενδοιασμούς αλλά ο Αποστολίδης του είπε: «Πώς νομίζεις ότι γίνονται οι δουλειές; Με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος; Για να πάμε στα 280 εκατ. μας βοήθησε ο Δεμέστιχας». Συμπλήρωσε δε ότι τα 4,2 εκατ. του Παπαμαρκάκη τα πήρε ο Αποστολίδης για να προωθήσει την ίδρυση της Synergy Bank με τον Παλαιοκρασσά.

Πέρα από τις διαφωνίες των δυο συνεταίρων, πάντως, εκείνο που απεδείχθη είναι ότι πράγματι εισέρρευσαν στο ταμείο της εταιρείας 6 εκατομμύρια μετρητά (παρουσιάστηκαν τα ανάλογα παραστατικά), τα οποία εξαφανίστηκαν δίχως να αφήσουν πίσω τους κανένα ίχνος. Τα μοίρασε ο Πρινιωτάκης στους διοικητές των ταμείων; Τα μοίρασε ο Δεμέστιχας σε κατάλληλα πρόσωπα μέσα στα υπουργεία; Πήγαν λίγα από δω και λίγα από ‘κει; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά.

Ο πρόεδρος της εξεταστικής επιτροπής Χρήστος Πρωτόπαπας (αντικατέστησε στην πορεία τον Ντίνο Ρόβλια). Στο τέλος, ο Σάββας Τσιτουρίδης τον μήνυσε για κατάχρηση εξουσίας και συκοφαντική δυσφήμιση.

Για να ολοκληρώσουμε το μικρό μας αφιέρωμα στην πολύκροτη ιστορία των δομημένων ομολόγων, ας προσθέσουμε ότι την 1η Δεκεμβρίου 2010 η επιτροπή (όποια είχε μείνει, τέλος πάντων, αφού στις 2 Σεπτεμβρίου είχαν αποχωρήσει απ’ αυτήν οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας) εξέδωσε το πόρισμά της, το οποίο καταλόγιζε πολιτικές ευθύνες στους:
– Πέτρο Δούκα, πρώην υφυπουργό οικονομικών
– Σάββα Τσιτουρίδη, πρώην υπουργό απασχόλησης
– Γιώργο Αλογοσκούφη, πρώην υπουργό οικονομικών
– Βαγγέλη Μεϊμαράκη, πρώην υπουργό άμυνας
– Γιώργο Κουρή, πρώην γενικό γραμματέα του υπουργείου οικονομικών
– Δημοσθένη Μαμμωνά, πρώην γενικό γραμματέα του υπουργείου απασχόλησης
Επίσης, η επιτροπή καταλόγισε ευθύνες τόσο στον πρόεδρο της επιτροπής κεφαλαιαγοράς Αλέξανδρο Πιλάβιο όσο και στην διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος. Τέλος, παρέπεμψε τους Τσιτουρίδη και Δούκα σε προανακριτική επιτροπή για την διερεύνηση τυχόν ποινικών ευθυνών.

Υστερόγραφο: Τελικά, κύριε Πάγκαλε, μάλλον δεν τα φάγαμε όλοι μαζί.

————————————-
(*) Όταν ολοκλήρωσε το πόρισμά του ο Ζορμπάς, το έστειλε στον τότε εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γιώργο Σανιδά για να το ελέγξει και να το μεταβιβάσει στην επιτροπή διαφάνειας της βουλής, σύμφωνα με το νόμο περί ευθύνης υπουργών. Ο Σανιδάς έκρινε το πόρισμα μη σύννομο καθώς έφερε την υπογραφή αποκλειστικά του Ζορμπά ενώ θα έπρεπε να φέρει τις υπογραφές όλων των μελών της αρχής. Στις 10 Σεπτεμβρίου 2010, η Επιτροπή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, απαντώντας σε σχετική ερώτηση της εξεταστικής επιτροπής της Βουλής, έκρινε έγκυρο το πόρισμα Ζορμπά. Για περισσότερα: «Έγκυρο το πόρισμα Ζορμπά, έκθετος ο Σανιδάς στην υπόθεση των Δομημένων Ομολόγων«.

———————–
(προσθήκη από π.κ.) διαβάστε σχετικά κι εδώ:
Advertisements

Σας ακούμε...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: