sarajevo – Τεύχος 110 – Οκτωβρίου 2016

πηγή: sarajevo

Εφημερίδα τοίχου, Οκτώβριος 2011Αφίσα / εφ. τοίχου, Οκτώβριος 2011

Μπορεί οι κυβερνητικοί αρμόδιοι να υποστηρίζουν ότι η μεταβίβαση στην “εταιρεία δημοσίων συμμετοχών α.ε.” / ε.δη.σ. (θυγατρική της “ελληνικής εταιρείας συμμετοχών και περιουσίας α.ε.” / ε.ε.σ.π.) του συνόλου των υπό κρατική ιδιοκτησία μετοχών των ευδαπ και ευαθ δεν συνεπάγεται υποχρεωτικά την πώλησή τους [1] αλλά μόνο αφελής μπορεί να δώσει βάση σε τέτοιους καθησυχασμούς. Για συγκέντρωση κεφαλαίου πρόκειται, και όχι για ένα project “τεχνικής αναδιάρθρωσης”. θα ήταν, άλλωστε, παράλογο να επιχειρηθεί το δεύτερο μέσα απ’ την συγκέντρωση τόσο ετερόκλητων μεταξύ τους επιχειρήσεων, τέτοιας κλίμακας, κάτω απ’ την ίδια “ανώτατη διοίκηση” (κάποια περισσότερα σε χωριστό κείμενο).
Ωστόσο δεν χρειάζεται να κάνει κάποιος υποθέσεις για το τι πρόκειται να συμβεί σχετικά με την εμπορευματοποίηση των δικτύων ύδρευσης / αποχέτευσης – γιατί περί αυτού πρόκειται – μέσω ευδαπ και ευαθ, ε.δη.σ. και ε.ε.σ.π. (Θα μιλήσουμε αργότερα γι’ αυτό). Υπάρχει ήδη κατατεθειμένος ο στόχος, μέσα απ’ τον (υπό ψήφιση;) νόμο με τίτλο γενικοί κανόνες κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος. Εδώ μπορεί να βρει κανείς τα βασικά της εμπορευματοποίησης των δικτύων ύδρευσης / αποχέτευσης στην ελλάδα. Η μετοχική σύνθεση των εταιρειών που θα την κάνουν πράξη είναι, μεν, σημαντικό ζήτημα, αλλά είναι δεύτερο στη σειρά.

Πριν μέχρι χρόνια, στο βιβλίο νερό υπό πίεση: η κατασκευή της σπανιότητας του νερού, η εμπορευματοποίηση, η ιδιωτικοποίηση της ύδρευσης των πόλεων, [2] γράφαμε μεταξύ άλλων:

… Η προβληματοποίηση του νερού, δηλαδή η καπιταλιστική διαδικασία κατασκευής της σπανιότητάς του … ήταν το απαραίτητο στάδιο για να προκύψει το προφανές συμπέρασμα: “Μόνο όταν πληρώνεις κάτι το εκτιμάς!”. Και μόνο οι τεχνοκράτες και οι έμποροι κατέχουν τη λύση. Στην πρακτική των καπιταλιστών, η εμπορευματοποίηση του νερού είναι η φόρμουλα που απαντάει σε κάθε πρόβλημα· προφυλάσσει τα αποθέματα, χτίζει υποδομές, απολυμαίνει, ποτίζει, ξεδιψάει και ομορφαίνει τη ζωή. Γεμίζει και τα ταμεία – θα συμπληρώναμε.

Μπορείτε να μιλάτε όσο θέλετε για ρυθμιστικές στρατηγικές· μπορείτε να μιλάτε όσο θέλτε για κίνητρα· αλλά όταν φτάνουμε στο δια ταύτα, μόνο η τιμολόγηση δουλεύει… Αν τιμολογήσουμε το νερό με στόχο να ενθαρρύνουμε την προστασία του, αυτό που θα πάρουμε θα είναι προστασία. Είναι ένα απόλυτο γεγονός!

Κουβέντες του Ric Davidge, προέδρου της εταιρείας World Water και πρώην διευθυντή υδάτινων πόρων της Αλάσκα. Πράγματι, τόσο απόλυτο και προφανές γεγονός είχε να εμφανιστεί απ’ το δόγμα “Μόνο ο θεός σώζει!” Αλλά μέχρι να αρχίσουν οι παπάδες τις λιτανείες (παλιά μέθοδος πρόκλησης βροχοπτώσεων, εξάλλου) οι έμποροι έχουν τον τρόπο. Παραδόξως, η ανθρωπότητα επιβίωσε επί αιώνες χωρίς να πληρώνει λογαριασμούς ύδρευσης και χωρίς να αγοράζει πλαστικά μπουκάλια νερό από τα σούπερ μάρκετ. Στερούνταν όμως των εξηγήσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας, και γι’ αυτό συγχωρείται. Στην ιστοσελίδα της Π.Τ. αναφέρεται:

Η αποτελεσματική διαχείριση των υδάτικων πόρων απαιτεί την αντιμετώπιση του νερού ως οικονομικού αγαθού… Η ιδιωτική συμμετοχή στην ύδρευση και στην αποχέτευση έχει οδηγήσει γενικά σε μεγάλη ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, βελτίωση των υπηρεσιών και ταχύτερες επενδύσεις στην επέκταση των υπηρεσιών.

Αυτό ακριβώς λέει, “με τα δικά του λόγια”, ο νέος νόμος περί κοστολόγησης / τμολόγησης των “υπηρεσιών ύδατος”, απ’ το πρώτο του άρθρο, με τίτλο “σκοπός” (του νόμου):

Σκοπός της παρούσας απόφασης είναι η έγκριση γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης των υπηρεσιών ύδατος για διάφορες χρήσεις και κανόνων και μέτρων βελτίωσης των υπηρεσιών αυτών, καθώς και ο καθορισμός των διαδικασιών και της μεθόδου ανάκτησης του κόστους των υπηρεσιών αυτών, συμπεριλαμβανομένου του περιβαλλοντικού κόστους και του κόστους υδατικού πόρου…

Όλο το κόλπο συμπυκνώνεται στη λέξη “τιμολόγηση”, σχετισμένη άμεσα με τη λέξη “κοστολόγηση”. Αν αυτή η δεύτερη ήταν μόνη της, θα υπέθετε κανείς ότι ο σκοπός του νόμου είναι απλά να “συμμαζέψει” τα κόστη των “υπηρεσιών νερού”, βρίσκοντας και εμποδίζοντας τις σπατάλες. Όχι, όμως. Η “κοστολόγηση” οδηγεί στην “τιμολόγηση”. Αυτό δεν συβαίνει με κάθε εμπόρευμα; Ναι. Με μια ουσιαστική διαφορά. Για την χρήση του νερού δεν υπάρχει εναλλακτική λύση. Συνεπώς η “τιμολόγηση” γίνεται με όρους φυσικού μονοπωλίου.
Και πάλι απ’ το νερό υπό πίεση:

… Οι δημόσιοι οργανισμοί και το κράτος απέτυχαν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τα δίκτυα· οι εταιρείες είναι αυτές που μπορούν να πετύχουν τη σωστή διαχείριση. Το δωρεάν νερό οδήγησε στην κατασπατάληση των υδάτινων πόρων· η τιμολόγησή του είναι αυτή που μπορεί να το διαφυλάξει. Τα επόμενα χρόνια η κρίση στο νερό θα ενταθεί· τώρα είναι επείγον να αναδιαρθρωθεί ο τομέας των αστικών υπηρεσιών ύδρευσης.
Κάτω απ’ αυτή την επιχειρηματολογία το νερό άρχισε να “δείχνει” τις εμπορικές του ιδιότητες. Στην αρχή σποραδικά, εδώ κι εκεί, στις χώρες των πιο τολμηρών οπαδών της αγοράς (πρωτοπόρος και εδώ … αναδεικνύεται η Θάτσερ και η Μεγάλη Βρετανία, στα 1989), στη συνέχεια με όλο και πιο έντονους ρυθμούς, τα αστικά δίκτυα αποδίδονται προς αναμόρφωση στα χέρια των εμπόρων. “Το νερό είναι το τελευταίο σύνορο των ιδιωτικοποιήσεων” διακήρυξε στα 1997 ο John Barham των Financial Times.
Κι από τότε πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι. Στα μέσα εκείνης της δεκαετίας, οι καπιταλιστές πρατηρούσαν με δέος τον εαυτό τους μπροστά σε “ένα αναπότρεπτο και διογκούμενο κύμα ανάμιξης του ιδιωτικού τομέα στις υπηρεσίες παροχής νερού και αποχέτευσης, σε όλο τον κόσμο” (περιοδικό World Water and Environmental Engineering). Κατά τη δεκαετία του ‘90 και μέχρι τα τέλη του 2000, τουλάχιστον 93 κράτη προστέθηκαν στον κατάλογο όσων είχαν ιδιωτικοποιήσει εν μέρει ή συνολικά τα δίκτυα νερού. Σ’ αυτά περιλαμβάνεται ολόκληρη η βόρεια Αμερική, 23 κράτη στη λατινική Αμερική και την Καραϊβική, 20 στην Ευρώπη, 30 στην Αφρική και την Μέση Ανατολή και 17 στην Ασία. Σε ακόμα περισσότερα κράτη, οι διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των δικτύων γίνονται απ’ ευθείας ανάμεσα στις εταιρείες και τις δημοτικές αρχές.
Πέντε εταιρείες (κατά των πρότυπα των μεγάλων αδελφών του πετρελαίου) είναι αυτές που κυριαρχούν στην παγκόσμια αγορά “υπηρεσιών νερού”: οι γαλλικές Suez, Viventi και Saur, η αγγλογερμανική RWE-Thames και η αμερικανική Bechtel. Οι δύο πρώτες ελέγχουν περισσότερο απ’ τα 2/3 της αγοράς και δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από 150 χώρες με περισσότερους από 200 εκατομμύρια κατανάλωτες. Από την Παλαιστίνη και την Ιορδανία μέχρι τις ΗΠΑ και την Βολιβία, κι από την Κίνα και την Ινδία μέχρι την Ουγγαρία και την Τσεχία, οι στρόφιγγες ανοίγουν διάπλατα επιτρέποντας στο εμπόριο να οικειοποιηθεί τα αστικά δίκτυα…

Από πρώτη ματιά μπορεί να φαίνεται δυσνόητο. Αλλά έτσι συμβαίνει εδώ και δεκαετίες: η τεχνοκρατική επικάλυψη της εμπορευματοποίησης, ξεκινάει απ’ αυτό που οι “ειδικοί” ονομάζουν “κοστολόγηση”. Φαίνεται λογικό: να μην ξέρουμε πόσο “κοστίζει” η συγκέντρωση, ο καθαρισμός και η διάθεση του νερού στις πόλεις, συμπεριλαμβανομένων και των επισκευών στα δίκτυα;
Δεν πρόκειται καθόλου γι’ αυτό το “λογικό”!!! Το άρθρο 4 του νέου νόμου περί γενικών κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης υπηρεσιών ύδατος, με τίτλο γενικοί κανόνες προσδιορισμού του χρηματοοικονομικού κόστους – ήδη υπάρχει εδώ ένας όρος που θα έπρεπε να προκαλέσει υποψίες: “χρηματοοικονομικό κόστος”… Μιλάμε πάντα για το νερό. Αμέσως μετά ο έλληνας νομοθέτης ξεκινάει να προσδιορίσει τα συστατικά αυτού του “χρηματοπιστωτικού κόστους” (ο τονισμός με bold δικός μας):

α) Κόστος κεφαλαίου (Κ) το οποίο αποτελείται από:
αα) το αναλισκόμενο ετήσιο πάγιο κεφάλαιο στην διαδικασία παραγωγής και παροχής των υπηρεσιών ύδατος…
αβ) το κόστος ευκαιρίας του επενδεδυμένου κεφαλαίου, που είναι η απόδοση του κεφαλαίου σε εναλλακτικές τοποθετήσεις.

Τι σημαίνει αυτό το δεύτερο “τμήμα” του “κόστους κεφαλαίου”; Σημαίνει ότι συνυπολογίζονται τα λεφτά που θα είχε βγάλει κάποιος (ο πάροχος) αν τα επένδυε κάπου αλλού, πιο κερδοφόρα!!! Και τι σημαίνει, με την σειρά του αυτό; Πρώτον, ότι στην κοστολόγηση των “υπηρεσιών νερού” θα συμπεριλαμβάνεται και το κέρδος που θα είχε ο “πάροχος” αν, αντί για νερό, πουλούσε όπλα, κτίρια ή οτιδήποτε άλλο. Και δεύτερον, ότι εξ αρχής ο έλληνας νομοθέτης ΔΕΝ μιλάει για το δημόσιο (σαν “πάροχο”) αλλά για ιδιωτική επιχείρηση “υπηρεσιών νερού”. Γιατί για το δημόσιο δεν θα υπήρχε θέμα “εναλλακτικής τοποθέτησης των κεφαλαίων του” – είναι υποχρέωσή του η ύδρευση και η αποχέτευση!…

[…]

…η συνέχεια στο έντυπο τεύχος του Sarajevo.
Σημεία διακίνησης και ταχυδρομικές αποστολές.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1 – Η ακριβής δήλωση του προέδρου του ταιπεδ Στ. Πιτσιόρλα ήταν ….Η ένταξη μίας ΔΕΚΟ στο υπερταμείο δεν σημαίνει απαραίτητα και ιδιωτικοποίηση… Στην λογική του υπερταμείου δεν υπάρχει μονοσήμαντα ο δρόμος της ιδιωτικοποίησης, αλλά υπάρχει ο δρόμος της βελτιστοποίησης της αξίας των περιουσιακών στοιχείων των ΔΕΚΟ, της ανάπτυξής τους και της αξιοποίησής τους με πιο ευέλικτους τρόπους… Το ότι μία ΔΕΚΟ πάει στο υπερταμείο, δεν σημαίνει ότι πάει για να ιδιωτικοποιηθεί, αλλά σημαίνει ότι πάει για να λειτουργήσει καλύτερα, να αξιοποιηθεί καλύτερα και να υπάρξουν πρακτικές διοίκησης και ανάπτυξης, απαλλαγμένες από το στενό κορσέ του δημοσίου τομέα… Έχουν γίνει κι άλλες παρόμοιες δηλώσεις, ακόμα και σε σχέση με την ιδιωτικοποίηση ή μη των ευαθ / ευδαπ. Δεν έχουν καμία αξία…
[ επιστροφή ]

2 – Δεκέμβρης 2010, εκδ. αντισχολείο. Το γεγονός ότι τις βασικές θέσεις του συγκεκριμένου βιβλίου τα είχαμε παρουσιάσει δημόσια στις 17 Δεκέμβρη του 2004, σε εκδήλωση υπό την πολιτική αιγίδα των “μητροπολιτικών συμβουλίων”, σημαίνει άραγε ότι είμασταν 12 χρόνια μπροστά;

Advertisements

Σας ακούμε...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: