Θάλασσα, πικροθάλασσα…

πηγή: Cogito ergo sum

(προσθήκη από π.κ.: με κλικ στον τίτλο κάθε άρθρου το διαβάζετε από την πηγή του)

Θάλασσα, πικροθάλασσα… (1)

Στο προηγούμενο σημείωμα απολαύσαμε τον πρόεδρο των εφοπλιστών Θόδωρο Βενιάμη να πλέκει το εγκώμιο του κλάδου του και να μας τραβάει το αφτί για τα «ανεδαφικά συνδικαλιστικά προσκόμματά» μας που δεν επιτρέπουν στους πατριώτες εφοπλιστές να βοηθήσουν την χώρα δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Τις προάλλες βγήκε στην τηλεόραση αυτό το απολειφάδι τής πολιτικής σκηνής, το οποίο ακούει στο όνομα Θόδωρος Πάγκαλος, για να επιμείνει με περίσσιο θράσος ότι «μαζί τα φάγαμε» και ότι ο κύριος υπεύθυνος για την καταστροφή τής χώρας είναι ο τυροπιτάς που δεν κόβει απόδειξη.

Προφανώς, η σύγχρονη Ελλάδα προσπαθεί να βρει τον δρόμο της ανάμεσα σε καλούς εφοπλιστές και κακούς τυροπιτάδες. Ίσως έτσι να εξηγείται ο διαχρονικός καημός τής ελληνικής πολιτείας να στηρίξει όσο μπορεί περισσότερο την χειμαζομένη τάξη των εφοπλιστών, είτε νομοθετώντας ευνοϊκά υπέρ τους είτε παραβλέποντας μερικές «ανωμαλίες» που σκάνε από καιρού εις καιρόν (όπως, λόγου χάρη, την ιστορία με κάτι πρόστιμα για φοροδιαφυγή δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ που καταλόγισε ο ΣΔΟΕ πριν λίγα χρόνια εις βάρος τού γνωστού εφοπλιστού κ. Βίκτωρος Ρέστη, περί της οποίας ουδείς εκ των δύο προαναφερθέντων Θοδωρήδων έχει αρθρώσει ποτέ την παραμικρή λέξη).

Κρατάει χρόνια αυτή η κολώνια… (εφημ. Ναυτεμπορική, 19/11/1959)

Η αλήθεια είναι ότι, από καταβολής τού ελληνικού κράτους, ο μόνος απόλυτα προστατευμένος από φορολόγηση κλάδος στην Ελλάδα είναι οι εφοπλιστές. Στον κρατικό προϋπολογισμό κάθε χρόνο επαναλαμβάνονται τα φορολογικά προνόμια των εφοπλιστών, τα οποία έχουν φτάσει πλέον σε τέτοια έκταση που σε κάνουν να πιστεύεις ότι μεταξύ των περίφημων «σημαιών ευκαιρίας» πρέπει να προσμετράται και η ελληνική. Κι όμως, υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι το κράτος πρέπει να κάνει κι άλλα πράγματα για να βοηθήσει τους εφοπλιστές. Όπως ο Γιώργος Καρατζαφέρης, ο οποίος, μιλώντας στην ολομέλεια της βουλής στις 17/4/2008, είπε, μεταξύ άλλων (*):

Έχουμε μια μεγάλη άνθηση της ναυτιλίας. Εσείς τί κάνατε για να μαζέψετε το παραδάκι, να έλθει εδώ το χρήμα; Δεν πιάνετε τις ευκαιρίες. Έρχεται η Νορβηγία, η Μέκκα της ναυτιλίας και η Αγγλία, το Σίτυ και βάζει φορολογία. Εσείς, λοιπόν, γιατί εν τους μαζεύετε όλους αυτούς να έρθουν εδώ; Να τους φέρουμε από το Σίτυ εδώ. Απαλλάξτε τους απ’ όλα. Η σκόνη να μείνει από το χρήμα, λέει ο εβραίος, όφελος είναι.

Παρένθεση. Αναρωτιέται κανείς αν είναι δυνατόν να μη γνωρίζει ο Καρατζαφέρης ότι οι εφοπλιστές ήσαν ήδη απαλλαγμένοι από όλα και ότι το μόνο που έμενε από το χρήμα τους στον τόπο ήταν η σκόνη. Κατά πάσα πιθανότητα, ο πρόεδρος του ΛαΟΣ το γνώριζε αλλά πέταξε μια κορώνα για να μαζέψει κανένα εύσημο από τους εφοπλιστές. Κλείνει η παρένθεση.

Πριν φτάσουμε στην αναλυτική καταγραφή όλων των φοροαπαλλαγών που απολαμβάνουν οι εφοπλιστές και οι ναυτιλιακές εταιρείες, θα χρειαστεί να έχουμε υπ’ όψη μας ότι, σύμφωνα με τον Ν. 27/1975, τα πλοία χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Στην κατηγορία Α ανήκουν τα μηχανοκίνητα φορτηγά πλοία, δεξάµενόπλοια, πλοία ψυγεία χωρητικότητας 3.000 κόρων, σιδηρά φορτηγά πλοία ξηρού και υγρού φορτίου, πλοία ψυγεία άνω των 500 και 3.000 κόρων με πλόες στα λιμάνια του εξωτερικού, επιβατηγά πλοία με πλόες σε λιμάνια εξωτερικού και επιβατηγά πλοία ολικής χωρητικότητας άνω των 500 κόρων που τουλάχιστον επί εξάμηνο έκαναν πλόες μεταξύ λιμανιών του εσωτερικού ή εσωτερικού και εξωτερικού ή µόνο εξωτερικού, για αναψυχή των επιβατών (περιηγητικά ή κρουαζιερόπλοια). Στην κατηγορία Β στην οποία ανήκουν τα λοιπά µηχανοκίνητα πλοία, τα ιστιοφόρα και, γενικά, κάθε άλλο πλωτό μέσο.

Ο ίδιος νόμος άλλαξε εκ βάθρων το καθεστώς φορολόγησης των πλοίων. Από της ψηφίσεώς του, στα πλοία δεν επιβάλλεται φόρος επί των πραγματικών εισοδημάτων που αποκτούν οι ιδιοκτήτες ή οι εκμεταλλευτές τους αλλά ένας άλλος φόρος με βάση την ηλικία του πλοίου και την χωρητικότητά του σε κόρους. Ουσιαστικά, δηλαδή, πρόκειται για τέλος και όχι για φόρο, εφ’ όσον το βεβαιούμενο ποσό είναι άσχετο με το εισόδημα ή τα κέρδη που προκύπτουν από το πλοίο. Γι’ αυτό και ο συγκεκριμένος φόρος δεν αναφέρεται ως φόρος εισοδήματος αλλά ως φόρος χωρητικότητας (tonnage tax). Δεν θα αναφέρουμε εδώ τις σχετικές κλίμακες (**) αλλά θα δώσουμε ένα παράδειγμα. Το γνωστό μας Νήσος Μύκονος, ολικής χωρητικότητας 7.882 κόρων, πληρώνει 71 ευρώ για τους πρώτους 100 κόρους και 1 ευρώ για κάθε επί πλέον κόρο. Δηλαδή η Hellenic Seaways καταβάλει ετησίως γι’ αυτό το πλοίο 7.853 ευρώ και καθαρίζει. Τα ίδια ακριβώς πληρώνει ως φόρο εισοδήματος όποιος ελεύθερος επαγγελματίας δηλώνει ετήσιο εισόδημα 31.500 ευρώ.

1960: Η πολιτεία τιμά τον Σταύρο Λιβανό (αριστερά), ο οποίος έχει μόλις εγγράψει το χιλιοστό πλοίο στο ελληνικό νηολόγιο. Δίπλα του ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής και δεξιά ο βασιλιάς Παύλος.

Πάμε τώρα να δούμε τις φοροαπαλλαγές ανά κατηγορία, μία προς μία, έτσι όπως αναφέρονται στις «Φορολογικές Δαπάνες» του -αριστερού- Κρατικού Προϋπολογισμού 2017. Να σημειώσουμε ότι εδώ κάνουμε λόγο για φορολογικές απαλλαγές και διευκολύνσεις που ισχύουν μόνο για εφοπλιστές και ναυτιλιακές εταιρείες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι γι’ αυτούς δεν ισχύουν και άλλες ευρύτερου ενδιαφέροντος ευνοϊκές διατάξεις:

Α. Φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων

(1) Αλλοδαπή εταιρεία πλοιοκτήτρια πλοίου με ξένη σημαία, το οποίο τελεί υπό την εκμετάλλευση ή διαχείριση ημεδαπής ή αλλοδαπής επιχείρησης, εγκατεστημένης στην Ελλάδα δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 25 του ν. 27/1975, απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος του κτηθέντος στο εξωτερικό από την εκμετάλλευση του πλοίου, του οποίου τυγχάνει πλοιοκτήτρια.

(2) Απαλλάσσονται από το φόρο τα κέρδη ναυτικής εταιρείας του ν.959/1979 (ΥΕΚ 192 Α), καθώς και τα μερίσματα που διανέμει αυτή, εφόσον έχει υπαχθεί στο άρθρο 25 του ν. 27/1975 και εκμεταλλεύεται ή διαχειρίζεται πλοίο με ελληνική ή ξένη σημαία.

(3) Τα γραφεία ή υποκαταστήματα αλλοδαπών επιχειρήσεων οποιουδήποτε τύπου ή μορφής, που πληρούν όμως τις παρακάτω προϋποθέσεις, απαλλάσσονται του φόρου εισοδήματος:
α) Διαχείριση, εκμετάλλευση, ναύλωση κ.λπ. πλοίων με ελληνική ή ξένη σημαία πάνω από 500 κόρους ολικής χωρητικότητας.
β) Κάλυψη με εισαγωγή συναλλάγματος ή ευρώ: i) των ετήσιων δαπανών λειτουργίας τους στην Ελλάδα με ισόποσο τουλάχιστον 50.000 δολαρίων ΗΠΑ ή το αντίστοιχο ποσό σε ευρώ, ii) όλων γενικά των πληρωμών στην Ελλάδα για λογαριασμό τους ή για λογαριασμό τρίτων.

(4) Απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος τα κέρδη, καθώς και τα μερίσματα που διανέμει ναυτική εταιρεία του ν.959/1979 που έχει υπαχθεί στο άρθρο 25 του ν. 27/1975 και διαχειρίζεται
πλοία με ελληνική ή ξένη σημαία.
—————————————————–
(*) Πρακτικά Βουλής, συνεδρίαση ρκη’, 17/4/2008, σελ. 8097.
(**) Για όποιον ενδιαφέρεται, εύληπτες πληροφορίες υπάρχουν στο: Tax Alert, «Φορολογία πλοίων με σημαία Ε.Ε./Ε.Ο.Χ.«, Φεβρουάριος 2016.

 

Θάλασσα, πικροθάλασσα… (2)

B. Φορολογία πλοίων που νηολογήθηκαν μετά την ισχύ του Ν.27/1975

(5) Απαλλάσσονται από οποιοδήποτε φόρο εισοδήματος τα κέρδη που προκύπτουν από την εκμετάλλευση πλοίων. Προϋπόθεση: Τα πλοία να βρίσκονται κάτω από ελληνική σημαία ή σημαία ΕΕ και ΕΟΧ (άρθρο 26α του ν. 27/1975). [σ.σ.: Η μόνη περίπτωση όπου ρητά απαλλάσσονται «από οποιονδήποτε φόρο» τα κέρδη ενός ολόκληρου κλάδου συλλήβδην.]

(6) Απαλλάσσεται από κάθε φορολογία η υπεραξία που μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε από την πώληση κάποιου πλοίου είτε από την είσπραξη ασφαλιστικής αποζημίωσης είτε από άλλη αιτία. Προϋπόθεση: Τα πλοία να βρίσκονται κάτω από ελληνική σημαία. [σ.σ.: Η μόνη άλλη περίπτωση που δεν φορολογείται η υπεραξία από μεταβίβαση υλικού ή άυλου περιουσιακού στοιχείου είναι όταν κάποιος επαγγελματίας μεταβιβάζει σε συγγενή του α’ βαθμού την ατομική του επιχείρηση ή το ποσοστό τής προσωπικής εταιρείας όπου μετέχει και μόνο εφ’ όσον αυτή η μεταβίβαση γίνεται για να βγει στην σύνταξη.]

(7) Απαλλάσσεται από το φόρο εισοδήματος το ποσό των καθαρών κερδών ή μερισμάτων κάθε ημεδαπής ή αλλοδαπής εταιρείας που εκτός από την εκμετάλλευση πλοίων έχει και άλλες εκμεταλλεύσεις. Προϋπόθεση: Τα πλοία να βρίσκονται κάτω από ελληνική σημαία ή σημαία ΕΕ και ΕΟΧ (άρθρο 26α του ν. 27/1975). [σ.σ.: Ενδιαφέρον, έτσι; Μαζί με πενήντα άλλες δουλειές που κάνεις, παίρνεις κι ένα πλοίο και γλιτώνεις τον φόρο από τα κέρδη όλων των δραστηριοτήτων σου. Πείτε μου τώρα κάτι για όσους δουλεύουν με μπλοκάκι, να δω κάτι που θέλω.]

Αριστοτέλης Ωνάσης – Ουίνστον Τσώρτσιλ (πιθ. 1958)

(8) Μειώνεται ο φόρος στα πλοία της α΄ κατηγορίας, αν αποδειχθεί ότι το πλοίο αργεί λόγω επισκευών, ελλείψεως εργασίας ή άλλης αιτίας. Προϋπόθεση: Οι ημέρες αργίας πρέπει να υπερβαίνουν τους δύο συνεχόμενους μήνες. [σ.σ.: Αυτό θα πει να δείχνει κατανόηση το κράτος!]

(9) Μειώνεται ο φόρος στα πλοία της β΄ κατηγορίας, αν αποδειχθεί ότι το πλοίο αργεί λόγω επισκευών, ελλείψεως εργασίας ή άλλης αιτίας. Προϋπόθεση: Οι ημέρες αργίας πρέπει να υπερβαίνουν τις είκοσι. [σ.σ.: Για μουράβια να βγει το ιστιοφόρο, τό ‘φαγε το εικοσαήμερο.]

(10) Απαλλάσσονται από το φόρο πλοία α΄ κατηγορίας, ναυπηγούμενα στην Ελλάδα. Προϋπόθεση: Να τίθενται κάτω από ελληνική σημαία για πρώτη φορά. [σ.σ.: Δυστυχώς, υπάρχουν ακόμη κάποια «ανεδαφικά συνδικαλιστικά προσκόμματα», που αναγκάζουν τους εφοπλιστές να ξενιτεύονται στην Άπω Ανατολή για να φτιάξουν τα καραβάκια τους.]

(11) Μείωση του φόρου κατά 50% σε πλοία και κρουαζιερόπλοια α΄ κατηγορίας. Προϋποθέσεις: α) Να εκτελούν τακτικές γραμμές ανάμεσα σε ελληνικά και ξένα λιμάνια ή μόνο μεταξύ ξένων λιμανιών, β) να τίθενται κάτω από ελληνική σημαία για πρώτη φορά. [σ.σ.: Καθ’ όσον, αν δεν μειώσεις τον φόρο στα κρουαζιερόπλοια, πού θα τον μειώσεις; Στους τυροπιτάδες, που δεν κόβουν και αποδείξεις;]

(12)Απαλλάσσονται από το φόρο πλοία α΄ κατηγορίας που υφίστανται επισκευές και οι δαπάνες για αυτές καλύπτονται με εισαγωγή συναλλάγματος. Υπό προϋποθέσεις.

(13) Μείωση του φόρου κατά 50% σε πλοία β΄ κατηγορίας. Προϋπόθεση: Να εκτελούν τακτικές γραμμές ανάμεσα σε ελληνικά και ξένα λιμάνια ή μόνο μεταξύ ξένων λιμανιών.

(14) Μείωση του φόρου κατά 60% σε επιβατηγά πλοία, μηχανοκίνητα και ιστιοφόρα, ανεξαρτήτως υλικού αυτών. Η μείωση αφορά πλοία β΄ κατηγορίας.

(15) Μείωση του φόρου κατά 75% στα αλιευτικά πλοία β’ κατηγορίας. Η μείωση αφορά εταιρείες αλιευτικών πλοίων. [σ.σ.: Μόνο οι εταιρείες; Και οι απλοί ψαράδες, κύριε;]

(16) Μείωση του φόρου κατά 50% σε πλοία β΄ κατηγορίας ηλικίας 10-20 ετών. Προϋποθέσεις: α) Να είναι φορτηγά, δεξαμενόπλοια ή πλοία ψυγεία, β) να βρίσκονται κάτω από ελληνική σημαία για πρώτη φορά.

(17) Απαλλάσσονται κατά 2/3 του φόρου πλοία β΄ κατηγορίας, ηλικίας μικρότερης των 20 ετών. Υπό προϋποθέσεις.

(18) Απαλλάσσονται κατά τα 2/3 του φόρου πλοία β΄ κατηγορίας, ηλικίας 10-15 ετών, νηολογημένα σύμφωνα με τους ελληνικούς νόμους. Υπό προϋποθέσεις.

(19) Απαλλάσσονται από το φόρο πλοία β΄ κατηγορίας καθώς και φορτηγά ηλικίας μικρότερης των 10 ετών. Προϋπόθεση: Να τίθενται για πρώτη φορά κάτω από ελληνική σημαία.

(20) Απαλλάσσονται από το φόρο φορτηγά πλοία της παραπάνω κατηγορίας, εφόσον έχουν ηλικία μικρότερη των 30 ετών. Προϋποθέσεις: α) Να τίθενται για πρώτη φορά κάτω από ελληνική σημαία, β) να δρομολογούνται σε τακτικές γραμμές μεταξύ ελληνικών και ξένων λιμένων ή μόνο μεταξύ ξένων λιμένων.

(21) Απαλλάσσονται από το φόρο πλοία β΄ κατηγορίας που ναυπηγήθηκαν στην Ελλάδα. Προϋπόθεση: Να βρίσκονται κάτω από ελληνική σημαία. [σ.σ.: Μη τα ξαναλέμε. Τα είπαμε στην φοροαπαλλαγή Νο 10.]

(22) Απαλλάσσονται της φορολογίας που επιβάλλεται σε ιδιωτικά πλοία αναψυχής βάσει του ν.27/1975 (Α΄ 77), με την προϋπόθεση της εγγραφής τους στο Μητρώο του άρθρου 2 του ν. 4256/14 (ΦΕΚ Α΄92) τα χαρακτηρισμένα ως ναυταθλητικά σκάφη, κάθε τύπου ιστιοφόρα ή κωπήλατα με ελληνική σημαία. Υπό προϋποθέσεις. [σ.σ.: Στην πράξη, τα περισσότερα ιδιωτικά πλοία αναψυχής φέρονται ως ναυταθλητικά.]

(23) Απαλλάσσεται από κάθε φόρο, τέλος ή εισφορά ή κρατήσεις υπέρ του Δημοσίου ή κάποιου τρίτου το εισόδημα που αποκτάται από γραφεία ή υποκαταστήματα αλλοδαπών ναυτιλιακών επιχειρήσεων που εγκαθίστανται στην Ελλάδα. Επίσης απαλλάσσεται από το φόρο κύκλου εργασιών και τελών χαρτοσήμου και κάθε κράτησης ή τέλους υπέρ τρίτου, πλην των ανταποδοτικών, των συμβάσεων, των εισπράξεων και πληρωμών και γενικά οποιωνδήποτε πράξεων που διενεργούνται από τα γραφεία ή υποκαταστήματα ή για λογαριασμό των αντιπροσωπευόμενων επιχειρήσεων κατά την άσκηση των εργασιών ή την παροχή υπηρεσιών. Προϋπόθεση: Ορισμένες πληρωμές να γίνονται με εισαγωγή συναλλάγματος ή ευρώ. [σ.σ.: Αν αναρωτιέστε τι κερδίζει ο τόπος από τα γραφεία των αλλοδαπών ναυτιλιακών επιχειρήσεων στην Ελλάδα, την απάντηση την έχει δώσει ο Καρατζαφέρης μιλώντας για την «σκόνη από τα λεφτά τους».]

1949: Οι εργασίες μετασκευής του δεξαμενόπλοιου σε πλωτό εργοστάσιο κατεργασίας φαλαινών ολοκληρώθηκαν και τo «Olympic Challenger» του Αρ. Ωνάση φεύγει από το ναυπηγείο τού Κιέλου.

(24) Εξαντλείται κάθε φορολογική υποχρέωση α) του δικαιούχου, μετόχου ή εταίρου φυσικού προσώπου, για το εισόδημα που αποκτά με τη μορφή διανομής καθαρών κερδών ή μερισμάτων, εξαιρουμένου από οποιονδήποτε άλλο φόρο, τέλος, εισφορά ή κράτηση, είτε απευθείας είτε από εταιρίες χαρτοφυλακίου, ανεξαρτήτως του αριθμού των εταιριών χαρτοφυλακίου που παρεμβάλλονται μεταξύ της επιχείρησης και του τελικού μετόχου ή εταίρου και β) του μέλους του ΔΣ, του διευθυντή, του στελέχους για τα ποσά που εισπράττει από τα κέρδη με τη μορφή εκτάκτων αμοιβών και ποσοστών (bonus), επιπλέον των μισθών από εταιρείες του άρθρου 25 του ν.27/1975 πλην διαχειριστριών, με την καταβολή φόρου 10% α) στα μερίσματα που εισπράττει φυσικό πρόσωπο φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, από αλλοδαπή επιχείρηση οποιουδήποτε τύπου ή μορφής, που διατηρεί γραφεία ή υποκαταστήματα εγκατεστημένα σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 του ν.27/1975 (Α΄ 77) και ασχολούμενα αποκλειστικά με τη ναύλωση, ασφάλιση, διακανονισμό αβαριών, μεσιτεία αγοραπωλησιών ή ναυπηγήσεων ή ναυλώσεων ή ασφαλίσεων πλοίων με ελληνική ή ξένη σημαία πάνω από πεντακόσιους (500) κόρους ολικής χωρητικότητας, εξαιρούμενων των επιβατηγών πλοίων και των εμπορικών πλοίων που εκτελούν εσωτερικούς πλόες, καθώς και με την αντιπροσώπευση πλοιοκτητριών εταιριών, ως και επιχειρήσεων που έχουν ως αντικείμενο εργασιών τις ίδιες με τις παραπάνω αναφερόμενες δραστηριότητες και β) στα κέρδη που διανέμουν οι ως άνω εταιρίες, με τη μορφή εκτάκτων αμοιβών και ποσοστών (bonus) σε μέλη του ΔΣ, σε διευθυντές και σε στελέχη, επιπλέον των μισθών. [σ.σ.: Επειδή μπορεί να μπερδευτείτε με όλο αυτό το μακρυνάρι, διαβάστε τα υπογραμμισμένα τμήματα σαν ενιαία πρόταση. Θα καταλάβετε εύκολα ότι, ενώ οι πενταροδεκάρες τού μισθού σας φορολογούνται με κλίμακα που αρχίζει από 22%, τα εισοδήματα κάποιων άλλων φορολογούνται με 10% και τέλος.]

(25) Απαλλάσσεται από κάθε φόρο, τέλος, εισφορά ή κράτηση το εισόδημα που αποκτάται με τη μορφή διανομής καθαρών κερδών ή μερισμάτων, είτε απευθείας είτε από εταιρείες χαρτοφυλακίου (holding companies), ανεξαρτήτως του αριθμού των εταιρειών χαρτοφυλακίου που παρεμβάλλονται μεταξύ της πλοιοκτήτριας εταιρείας και του τελικού μετόχου ή εταίρου. Προϋποθέσεις: α) Η πλοιοκτήτρια εταιρεία πρέπει να είναι αλλοδαπή και να τελεί υπό τη διαχείριση ημεδαπής ή αλλοδαπής επιχείρησης εγκατεστημένης στην Ελλάδα, β) το πλοίο να είναι υπό ξένη σημαία. [σ.σ.: Προσέξτε εκείνο το «ανεξαρτήτως του αριθμού των εταιρειών» πόσο εξυπηρετικό ακούγεται σε όσους αρέσκονται να πηγαίνουν το χρήμα βόλτα.]

(26) Απαλλάσσεται από κάθε φόρο η μεταβίβαση από οποιαδήποτε αιτία, μετοχών ή μεριδίων ημεδαπών ή αλλοδαπών πλοιοκτητριών εταιρειών πλοίων υπό ελληνική ή ξένη σημαία, καθώς και εταιρειών χαρτοφυλακίου (holding companies) που κατέχουν άμεσα ή έμμεσα τις μετοχές ή τα μερίδια των ως άνω πλοιοκτητριών εταιρειών. [σ.σ.: Πρόκειται για μοναδική περίπτωση όπου περιουσιακά στοιχεία αλλάζουν χέρια δίχως το κράτος να εισπράττει δεκάρα τσακιστή.]

(27) Απαλλάσσονται από κάθε τέλος τα έγγραφα που συντάσσονται για την εφαρμογή του Ν. 27/1975. [σ.σ.: Ενώ ο αγρότης που παθαίνει ζημιά από χαλάζι, φωτιά κλπ πληρώνει τέλος για κάθε ρίζα που δηλώνει πως καταστράφηκε, προκειμένου να αποζημιωθεί, κάποιοι δεν πληρώνουν ούτε χαρτόσημο.]

(28) Μειώνεται η εισφορά προς το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο (ΝΑΤ) για τα πλοία που αποδεδειγμένα αργούν λόγω επισκευών, ελλείψεως εργασίας ή άλλης αιτίας. Η μείωση είναι ανάλογη με το χρόνο της αργίας. [σ.σ.: Αντίθετα, όλοι οι άλλοι επαγγελματίες πληρώνουν εισφορές κανονικά, είτε έχουν δουλειά είτε όχι (π.χ. μηχανικοί κλπ).]

(29) Απαλλάσσονται από το φόρο κύκλου εργασιών και από τους δασμούς τα ναυταθλητικά σκάφη κάθε τύπου που ανήκουν σε αναγνωρισμένους ναυτικούς ομίλους ή ναυτικά σωματεία ή μέλη αυτών. [σ.σ.: Είπαμε και πρωτύτερα ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ιστιοφόρων είναι καταχωρισμένα ως ναυταθλητικά σκάφη.]

(30) Απαλλάσσεται από κάθε φόρο, τέλος ή εισφορά ή κράτηση το εισόδημα που αποκτάται από εταιρείες χαρτοφυλακίου που κατέχουν αποκλειστικά μετοχές εταιρειών πλοιοκτητριών που βρίσκονται υπό ελληνική ή ξένη σημαία. Προϋπόθεση: Τα πλοία να είναι συμβεβλημένα με το ΝΑΤ. [σ.σ.: Να είναι συμβεβλημένα με το ΝΑΤ, χωρίς να απαιτείται να είναι και ασφαλιστικά ενήμερα.]

(31) Επιβάλλεται φόρος εισοδήματος με συντελεστή 1%, με τον οποίο εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση, στα ακαθάριστα έσοδα που προέρχονται από πωλήσεις στην Ελλάδα αλιευμάτων παραγωγής αλιευτικών πλοίων ελληνικών συμφερόντων υπό ξένη σημαία. Η διάθεση των αλιευμάτων γίνεται ή στην ιχθυόσκαλα ή στην προκυμαία ή στα ψυγεία ξηράς. Η μείωση αφορά αλλοδαπές εταιρείες φορολογούμενες για εισόδημα από αλιεία. [σ.σ.: Αν έχετε απορία γιατί τα «ελληνικών συμφερόντων υπό ξένη σημαία» αλιευτικά φορολογούνται μόνο με 1%, δεν βλέπω καλύτερη απάντηση από το λογικό «για να τρώνε φτηνό ψάρι οι έλληνες». Πάντως, η αιτιολογία που αναφέρεται στον Κρατικό Προϋπολογισμό είναι «για λόγους απλοποίησης» (και για πολλές κλοτσιές).]

(32) Χορηγείται έκπτωση 2% χωρίς δικαιολογητικά στα έσοδα που προέρχονται από την εκμετάλλευση πλοίων χωρητικότητας άνω των 1.500 κόρων. Προϋποθέσεις: α) Τα πλοία να είναι υπό ελληνική σημαία και να εκτελούν αποκλειστικά περιηγήσεις, β) τα έσοδα να προέρχονται από αλλοδαπούς πελάτες για κάλυψη εξόδων προβολής και διαφήμισης. [σ.σ.: Εξ όσων γνωρίζω, πρόκειται για την μόνη περίπτωση που γίνονται δεκτές δαπάνες χωρίς δικαιολογητικά και σίγουρα είναι η μοναδική όπου το κράτος πριμοδοτεί την διαφήμιση μιας ιδιωτικής επιχείρησης.]

(33) Απαλλάσσονται από κάθε τέλος ή άλλη επιβάρυνση υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων η διανομή κερδών και το καθαρό προϊόν της εκκαθαρίσεως αυτής, η ανάληψη κεφαλαίου και οι σχετικές εξοφλητικές αποδείξεις, οι εγγραφές στα βιβλία της εταιρείας και τα δικαιολογητικά καθώς και άλλα έγγραφα που αφορούν πράξεις που ενεργεί η εταιρεία στο εξωτερικό και έρχονται στην Ελλάδα, οι καταθέσεις και τα προς την εταιρεία δάνεια των μετόχων, η κεφαλαιοποίηση των κερδών και η μη ανάληψη των κερδών από τους μετόχους. [σ.σ.: Σε όλες τις άλλες εταιρείες, οι δοσοληψίες των εταίρων με την εταιρεία τους υπόκεινται σε κατά περίπτωση τέλη και χαρτόσημα.]

Κωνσταντίνος Καραμανλής: «…επιβάλλεται όπως οι έλληνες εφοπλισταί επιδείξουν καλήν διάθεσιν και εμπιστοσύνην προς το ελληνικόν κράτος και την ναυτιλικήν πολιτικήν του» (Ναυτεμπορική, Ιανουάριος 1957)

Πριν κλείσουμε για σήμερα, να κάνω μια παρατήρηση γιατί θα σκάσω. Αναφερθήκαμε χτες (και με παράδειγμα) στο ευτελέστατο ποσό που πληρώνουν τα πλοία ως φόρο χωρητικότητας (tonnage tax). Με τόσες μειώσεις και απαλλαγές που είδαμε ως τώρα, αναρωτιέμαι αν υπάρχει πλοίο που να πληρώνει έστω κι αυτά τα ψίχουλα…

 

Θάλασσα, πικροθάλασσα… (3)

Γ. Φορολογία πλοίων που νηολογήθηκαν μέχρι την έναρξη ισχύος του Ν.27/1975

(34) Απαλλάσσονται από τη φορολογία τα πλοία της α΄ κατηγορίας, που είναι μικρότερα των 10 ετών. Προϋπόθεση: Να τίθενται υπό ελληνική σημαία.

(35) Απαλλάσσονται από τη φορολογία πλοία α΄ κατηγορίας, που εκτελούν τακτικά δρομολόγια μεταξύ ελληνικών και ξένων λιμανιών ή μόνο μεταξύ ξένων λιμανιών. Προϋποθέσεις: Να είναι μικρότερα των 30 ετών και να τίθενται υπό ελληνική σημαία.

(36) Απαλλάσσονται από τη φορολογία πλοία α΄ κατηγορίας, που ναυπηγήθηκαν στην Ελλάδα. Προϋπόθεση: Να έχουν ναυπηγηθεί στην Ελλάδα και να τίθενται υπό ελληνική σημαία.

(37) Απαλλάσσονται από τη φορολογία πλοία α΄ κατηγορίας που υφίστανται ανακατασκευές ή αντικατάσταση των μηχανημάτων τους στην Ελλάδα. Υπό προϋποθέσεις.

(38) Μείωση του φόρου κατά 50% σε πλοία και κρουαζιερόπλοια α΄ κατηγορίας. Προϋποθέσεις: Να εκτελούν τακτικές γραμμές ανάμεσα σε ελληνικά και ξένα λιμάνια ή μόνο μεταξύ ξένων λιμανιών και να τίθενται κάτω από ελληνική σημαία.

[σ.σ.: Υποθέτω ότι οι παραπάνω διατάξεις επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο λόγω συνηθείας, θυμίζοντας το γνωστό ανέκδοτο με την σκοπιά στο παγκάκι. Θα έπρεπε να έχουν πλέον καταργηθεί, διότι μόνον ως ανέκδοτο θα έστεκαν λογικά απαλλαγές για πλοία ηλικίας τουλάχιστον 42 ετών. Εξ όσων γνωρίζω, ο καπετάν Μάκης Αγούδημος την έχει κάνει εδώ και χρόνια για Λουγκάνο, αφήνοντάς μας αμανάτι την «Ροδάνθη» του, την «Δημητρούλα» του (προς τιμήν τής κ. Λιάνη) και τα άλλα σαπάκια του.]

Αμβούργο, 25/7/1953: Η καθέλκυση του Tina Onassis, του τότε μεγαλύτερου δεξαμενοπλοίου στον κόσμο.

Δ. Ειδικός φόρος επί των ακινήτων

(39) Εξαιρούνται από τον ειδικό ετήσιο φόρο δεκαπέντε τοις εκατό (15%) επί της αξίας των ακίνητων που βρίσκονται στην Ελλάδα και έχουν εμπράγματα δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία έχουν την έδρα τους σύμφωνα με το καταστατικό τους: (…) γ) Ναυτιλιακές επιχειρήσεις που έχουν εγκαταστήσει γραφεία στην Ελλάδα
(…) και πλοιοκτήτριες εταιρείες εμπορικών πλοίων για τα ακίνητα που ιδιοχρησιμοποιούν στην Ελλάδα αποκλειστικώς ως γραφεία ή αποθήκες για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών ή που εκμισθώνουν σε ναυτιλιακές επιχειρήσεις της παρούσας περίπτωσης αποκλειστικά ως γραφεία ή αποθήκες για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών. Υπό προϋποθέσεις. [σ.σ.: Πάντως, πρέπει να αναγνωρίσουμε στον νομοθέτη ότι ακόμη δεν έχει προβλέψει κάποια ειδική διάταξη απαλλαγής αυτών των επιχειρήσεων από τον ΕνΦΙΑ. Ακόμη…]

Ε. Φόρος κληρονομιάς

(40) Απαλλάσσονται από το φόρο κληρονομιών οι μεταβιβάσεις πλοίων ή μετοχών ή μεριδίων ημεδαπών ή αλλοδαπών εταιρειών που έχουν στην ιδιοκτησία τους πλοία υπό ελληνική ή ξένη σημαία, άνω των 1.500 κόρων ολικής χωρητικότητας, καθώς και των μετοχών ή μεριδίων εταιρειών χαρτοφυλακίου (holding companies) που κατέχουν άμεσα ή μέσω ενδιάμεσων εταιρειών χαρτοφυλακίου τις μετοχές ή τα μερίδια των ως άνω πλοιοκτητριών εταιρειών.

[σ.σ.: Εδώ θέλω λίγο την προσοχή σας για να μη νομίσετε ότι μόνο τα πλοία κληρονομούνται χωρίς να πληρώνουν φόρο. Μια πλοιοκτήτρια εταιρεία δεν διαθέτει μόνο πλοία. Διαθέτει και ακίνητα και αυτοκίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία, υλικά και άυλα. Όταν, λοιπόν, κληρονομώ μετοχές της, κληρονομώ μερίδιο σε όλα αυτά τα στοιχεία, τα οποία μάλιστα αποκτήθηκαν με όλες τις φορολογικές μειώσεις ή απαλλαγές που είδαμε ως εδώ και που θα δούμε και στην συνέχεια.]

ΣΤ. Φόρος μεταβίβασης ακινήτων

(41) Απαλλάσσεται από το φόρο μεταβίβασης η εκποίηση ολόκληρου ή ιδανικού μεριδίου, υπό την προϋπόθεση ότι τα πλοία τίθενται για πρώτη φορά υπό ελληνική σημαία:
α) των επιβατηγών πλοίων που επεκτείνουν τους πλόες τους σε λιμάνια εξωτερικού ή εκτελούν πλόες μεταξύ λιμένων εξωτερικού,
β) των άνω των 500 και μέχρι 3.000 κόρων ολικής χωρητικότητας σιδηρών φορτηγών πλοίων ξηρού και υγρού φορτίου και πλοίων ψυγείων που επεκτείνουν τους πλόες τους σε λιμάνια εξωτερικού ή εκτελούν πλόες μεταξύ λιμένων εξωτερικού,
γ) των άνω των 500 κόρων ολικής χωρητικότητας υπό ελληνική σημαία επιβατηγών πλοίων τα οποία εξετέλεσαν κατά το προηγούμενο έτος και επί εξάμηνο τουλάχιστον χρονικό διάστημα κατ’ αποκλειστικότητα τακτικούς πλόες περιηγήσεως μεταξύ λιμένων ημεδαπής ή ημεδαπής και αλλοδαπής ή μόνον αλλοδαπής, δι’ αναψυχήν των επ’ αυτών επιβαινόντων, κατόπιν δημόσιας εξαγγελίας των πλόων αυτών (τουριστικά πλοία).

(42) Απαλλάσσεται από το φόρο μεταβίβασης η εκποίηση ολόκληρου του πλοίου ή μεριδίων του. Απαλλάσσονται από το φόρο μεταβίβασης και τα πάσης φύσεως τέλη, πλην τελών χαρτοσήμου ή δικαιώματα υπέρ τρίτων, η εκποίηση ολόκληρου του πλοίου ή μεριδίων του. Προϋπόθεση: Τα πλοία να τίθενται για πρώτη φορά υπό ελληνική σημαία.

[σ.σ.: Όλοι όσοι σκοπεύετε να αφήσετε στα παιδιά σας ως κληρονομιά κάποιο τριάρι ή κάποιο αμπελάκι, ξανασκεφτείτε το. Αν δεν θέλετε να τραβιούνται με την εφορία και να σας βρίζουν μετά θάνατον, αφήστε τους καλύτερα ένα πλοίο με ελληνική σημαία.]

Ιανουάριος 1955: Ο εφοπλιστής Ευγένιος Ευγενίδης (δεξιά) υψώνει ελληνική σημαία στο πασίγνωστο Queen Frederica (*), παρουσία τού βασιλικού ζεύγους και του πρωθυπουργού Αλέξανδρου Παπάγου.

Ζ. Φόρος συγκέντρωσης κεφαλαίων

(43) Απαλλάσσεται από το φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίων η Εταιρεία Επενδύσεων Ποντοπόρου Ναυτιλίας. [σ.σ.: Για να είμαστε δίκαιοι, η ίδια απαλλαγή έχει προβλεφθεί και για την Αττικό Μετρό Α.Ε., ισχύει δε και για οποιαδήποτε συγχώνευση της εταιρείας με άλλη εταιρεία ή οργανισμό, εφ’ όσον η νέα εταιρεία που θα προκύψει από τη συγχώνευση, θα έχει τον χαρακτήρα της επιχείρησης κοινής ωφέλειας. Ο φόρος συγκέντρωσης ανέρχεται σε 1% επί των εισφερομένων κεφαλαίων.]

Η. Φόρος πολυτελείας

(44) Εξαιρούνται από το φόρο πολυτελείας τα επαγγελματικά σκάφη αναψυχής, όπως ορίζονται από τις διατάξεις του ν.2743/1999, καθώς και τα πλοία, πλοιάρια και άλλα σκάφη που προορίζονται για αναψυχή. [σ.σ.: Βεβαίως, η εξαίρεση ισχύει μόνο για τα επαγγελματικά σκάφη αλλά αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα. Ο νόμος δεν στερεί το δικαίωμα της πλοιοκτήτριας εταιρείας να νοικιάζει το σκάφος της στο ίδιο άτομο όλο τον χρόνο επί μια εικοσαετία ούτε απαγορεύει αυτός ο ενοικιαστής να είναι μέλος της διοίκησής της ή της οικογένειάς του. Στοιχειώδες, αγαπητέ Γουώτσον!]


Θ. Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.)

(45) Απαλλάσσονται από το ΦΠΑ οι παραδόσεις και εισαγωγές πλοίων για εμπορική ναυσιπλοΐα, αλιεία, τη σπογγαλιεία στα ελληνικά χωρικά ύδατα ή άλλη εκμετάλλευση ή για διάλυση, καθώς και η παράδοση και η εισαγωγή ναυαγοσωστικών και πλωτών μέσων επιθαλάσσιας αρωγής με εξαίρεση τα σκάφη ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό. (…) Απαλλάσσονται οι παραδόσεις και οι εισαγωγές αντικειμένων και υλικών εφόσον προορίζονται να ενσωματωθούν ή να χρησιμοποιηθούν στα ανωτέρω πλοία (…), καθώς και η παράδοση και η εισαγωγή καυσίμων, λιπαντικών, τροφοεφοδίων και λοιπών αγαθών που προορίζονται για τον εφοδιασμό των ως άνω πλοίων, πλωτών μέσων και αεροσκαφών. Απαλλάσσεται επίσης η ναύλωση πλοίων (…) τα οποία απαλλάσσονται κατά τα ανωτέρω καθώς κι η ναύλωση επαγγελματικών πλοίων αναψυχής (…) εφόσον αυτά προσεγγίζουν κατά την πραγματοποίηση των πλόων τους και σε λιμένες εκτός Ελλάδας [σ.σ.: Ιδού η απάντηση στην απορία γιατί τα πλοία που κάνουν κρουαζιέρες στο Αιγαίο, δεν παραλείπουν μια επίσκεψη σε κάποιο τουρκικό λιμάνι]. Επίσης, απαλλάσσονται οι εργασίες κατασκευής, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης των ανωτέρω πλοίων, πλωτών μέσων και αεροσκαφών καθώς και των αντικειμένων που είναι ενσωματωμένα σε αυτά ή χρησιμοποιούνται για την εκμετάλλευση τους (οι διατάξεις αυτής της περίπτωσης που αφορούν στα πλοία του ν. 2743/19999 εφαρμόζονται και για τα λοιπά επαγγελματικά πλοία) καθώς και η παροχή υπηρεσιών για την εξυπηρέτηση των άμεσων αναγκών των ανωτέρω πλοίων (…) όπως η ρυμούλκηση, η πλοήγηση, η πρόσδεση, η διάσωση, η πραγματογνωμοσύνη, η χρήση λιμανιών (…) και η παροχή υπηρεσιών εξυπηρέτησης του φορτίου τους.

[σ.σ.: Ας μείνουμε λίγο σ’ αυτό το τελευταίο. Προσέξτε την υπογραμμισμένη περίοδο, διότι αυτή ακριβώς η διάταξη επιτρέπει στους εφοπλιστές να διαβιώνουν χωρίς να πληρώνουν ΦΠΑ. Ό,τι χρειάζονται, αγοράζεται για να χρησιμοποιηθεί στα πλοία τους, από χαρτί υγείας μέχρι πούρα κι από αφρόλουτρα μέχρι σπαλομπριζόλες. Συνδυάστε τώρα την απαλλαγή από τον ΦΠΑ με τις απαλλαγές από άλλους φόρους (όπως τον ειδικό φόρο κατανάλωσης) και κάνετε τους λογαριασμούς σας.]

Φάληρο, 27/4/1953: Τελετή αγιασμού και ύψωσης ελληνικής σημαίας στο νεότευκτο Aspasia Nomikos. Το ζεύγος Μάρκου και Ασπασίας Νομικού έχουν ανάμεσά τους τον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Παπάγο.

 

Το ξέρω ότι έχω καταντήσει κουραστικός με το θέμα που διάλεξα αλλά αυτό το ιστολόγιο δεν απευθυνόταν ποτέ σε εύκολους αναγνώστες. Άλλωστε, εκτιμώ πως δεν βλάφτει να βρίσκονται κάπου μαζεμένα όλα τούτα τα στοιχεία. Εν πάση περιπτώσει, υπόσχομαι ότι θα καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια για να ολοκληρώσω αυτή την καταγραφή αύριο.

Υστερόγραφο. Με αφορμή κάποιο σχόλιο αναγνώστη, θυμήθηκα ένα σχετικά πρόσφατο περιστατικό.
Κατά τις πρώτες μέρες τής «αριστεράς» στην εξουσία (ή μήπως ήταν τις παραμονές;), ρωτήθηκε από δημοσιογράφο ο Μανώλης Γλέζος για το πού θα βρει τα λεφτά ο ΣυΡιζΑ προκειμένου να υλοποιήσει το πρόγραμμα του. Τότε, ο Γλέζος είπε, μεταξύ άλλων, «θα φορολογήσουμε τους εφοπλιστές». Και ο Βίκτωρ Ρέστης σχολίασε: «αν μας βρείτε, φορολογήστε μας».

————————————————–
(*) To Queen Frederica, το οποίο επί σειρά ετών μετέφερε ομογενείς και μετανάστες στις ΗΠΑ, έχει μακρά ιστορία. Καθελκύστηκε ως SS Malolo to 1927 και μέχρι τον πόλεμο έκανε κρουαζιέρες στον Ειρηνικό, από Σαν Φραντσίσκο και Λος Άντζελες μέχρι Χονολουλού. Το 1937 ανακατασκευάστηκε, έγινε πολυτελέστερο και μετονομάστηκε σε Matsonia. To 1942 επιτάχθηκε και χρησιμοποιήθηκε για μεταφορά στρατιωτών μέχρι το 1946. Μετά τον πόλεμο, το αγόρασε η Home Lines του Ευγενίδη (με έδρα την Γένοβα), η οποία το μετονόμασε αρχικά σε Atlantic (υπό παναμαϊκή σημαία) και το 1953 σε Queen Frederica, προς τιμήν τής βασίλισσας. Αργότερα το πήρε ο Χανδρής, ώσπου το 1977 πήγε στην Ελευσίνα για διάλυση. Πριν διαλυθεί, καταστράφηκε από φωτιά και το κουφάρι του αφέθηκε επί χρόνια στην θάλασσα.

 

Θάλασσα, πικροθάλασσα… (4)

I. Τέλη χαρτοσήμου

(46) Απαλλάσσονται από τα τέλη χαρτοσήμου τα γραφεία αλλοδαπών επιχειρήσεων που εγκαθίστανται στην Ελλάδα και ασχολούνται με τη διαχείριση, ναύλωση, ασφάλιση κ.λπ. πλοίων. Προϋπόθεση: Τα πλοία πρέπει να έχουν χωρητικότητα άνω των 1000 κόρων.

(47) Απαλλάσσονται από τα τέλη χαρτοσήμου η σύνταξη συμβολαίων, κάθε σύμβαση, εκτελωνισμός και άλλες πράξεις που απαιτούνται για την υπαγωγή πλοίου υπό ελληνική σημαία και τη νηολόγησή του, την παροχή δικαιώματος εγγραφής ναυτικής υποθήκης, η τυχόν εισφορά του πλοίου σε ανώνυμη εταιρεία, η σύνταξη δανειακής σύμβασης ασφαλιζόμενης με υποθήκη επί πλοίων κ.λπ. Προϋπόθεση: Παραμονή του πλοίου υπό ελληνική σημαία.

(48) Απαλλάσσονται από τέλη, εισφορές δικαιώματος, κρατήσεις και φόρους υπέρ τρίτων, οι ναυπηγήσεις και οι συντηρήσεις πλοίων, οι επισκευές με ελληνική ή ξένη σημαία πλοίων, πλωτών ναυπηγημάτων, καθώς και η ασφαλιζόμενη με υποθήκη επ’ αυτών σύμβαση δανείου. Προϋπόθεση: Η σχετική δαπάνη να καλύπτεται με συνάλλαγμα μη υποχρεωτικά εκχωρητέο.

(49) Απαλλάσσεται από τέλος χαρτοσήμου το εισόδημα που αποκτήθηκε στο εξωτερικό από αλλοδαπές πλοιοκτήτριες εταιρείες καθώς και το κτώμενο εισόδημα των μετόχων και εταίρων των εταιρειών αυτών με μορφή διανομής κερδών ή μερισμάτων. Την παραπάνω απαλλαγή έχουν και τα έγγραφα που εκδίδονται για την εφαρμογή του νόμου.

(50) Επεκτείνονται οι απαλλαγές από τέλη χαρτοσήμου που προβλέπονται από τις διατάξεις του α.ν.89/1967 σε αλλοδαπές ναυτιλιακές εταιρείες.

[σ.σ.: Για να είμαστε ειλικρινείς, ο Κρατικός Προϋπολογισμός προβλέπει 66 διαφορετικές απαλλαγές από τα τέλη χαρτοσήμου, κυρίως για δημόσιους οργανισμούς και φορείς αλλά μερικές έχουν δοθεί ονομαστικά και σε συγκεκριμένες ιδιωτικές εταιρείες. Για παράδειγμα: «Απαλλάσσεται η «Ατττικό Μετρό ΑΕ» από τέλη χαρτοσήμου στη μίσθωση ακινήτων. Επίσης, απαλλάσσονται αντικειμενικά από τέλη χαρτοσήμου οι συμβάσεις δανείων ή πιστώσεων που συνάπτονται από την εταιρεία κ.λπ.». Πλην της Αττικό Μετρό, έχουν πάρει απαλλαγές από το χαρτόσημο η Διεθνής Αερολιμήν Αθηνών ΑΕ, η Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου, η Θεσσαλονίκη Μετρό, η Cosco, οι τράπεζες για συγκεκριμένες πράξεις τους κλπ.]

Ν.Υόρκη, 20/11/1956: Δείπνο προς τιμήν τού Κων. Καραμανλή, ο οποίος κάθεται ανάμεσα στους εφοπλιστές Νικ. Ρεθύμνη και Μαν. Κουλουκουντή. Δίπλα στον τελευταίο, ο υπουργός εξωτερικών Γ. Αβέρωφ-Τοσίτσας.

ΙΑ. Ειδικοί φόροι κατανάλωσης

(51) Απαλλάσσονται από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης τα ενεργειακά προϊόντα τα οποία παραλαμβάνονται για να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα για τη ναυσιπλοΐα στα ύδατα της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπεριλαμβανομένης και της επαγγελματικής αλιείας. [σ.σ.: Ίσως κάποια στιγμή μάς δοθεί η ευκαιρία να δούμε πώς αυτή η διάταξη αξιοποιείται από κάποιους μικρούς πλοιοκτήτες ώστε να ασχοληθούν με το λαθρεμπόριο πετρελαίου αλλά αυτό είναι μια άλλη κουβέντα. Προς το παρόν, αξίζει να σημειώσουμε ότι οι αγρότες πληρώνουν κανονικά το πετρέλαιο για τα τρακτέρ τους ενώ οι εφοπλιστές το παίρνουν αφορολόγητο για τα καράβια τους.]

ΙΒ. Γενικές απαλλαγές

(52) Απαλλάσσονται από το φόρο μεταβίβασης, τα πάσης φύσεως τέλη, πλην τελών χαρτοσήμου ή δικαιώματα υπέρ τρίτων, η εκποίηση ολόκληρου του πλοίου ή μεριδίων του. Προϋπόθεση: Τα πλοία να τίθενται για πρώτη φορά υπό ελληνική σημαία.

(53) Απαλλάσσονται από το φόρο μεταβίβασης, τα πάσης φύσεως τέλη, πλην τελών χαρτοσήμου και δικαιώματα υπέρ τρίτων, η εκποίηση ολόκληρων ή μεριδίων: α) των επιβατηγών πλοίων, β) των πλοίων που είναι άνω των 500 και μέχρι 3.000 κόρων. Προϋπόθεση: Τα πλοία να τίθενται για πρώτη φορά υπό ελληνική σημαία.

(54) Απαλλάσσονται από τέλη, εισφορές, δικαιώματα, κρατήσεις και φόρους υπέρ τρίτων, οι ναυπηγήσεις και οι συντηρήσεις πλοίων, οι επισκευές κ.λπ.

(55) Απαλλάσσονται από όλα τα τέλη οι καταχωρήσεις υποθηκών στα νηολόγια.

(56) Απαλλάσσονται από το φόρο κληρονομιών οι μεταβιβάσεις πλοίων, μετοχών ή μεριδίων ημεδαπών ή αλλοδαπών εταιρειών που έχουν στην ιδιοκτησία τους πλοία υπό ελληνική ή ξένη σημαία, άνω των 1.500 κόρων ολικής χωρητικότητας, καθώς και των μετοχών ή μεριδίων εταιρειών χαρτοφυλακίου (holding companies) που κατέχουν άμεσα ή μέσω ενδιαμέσων εταιρειών χαρτοφυλακίου τις μετοχές ή τα μερίδια των ως άνω πλοιοκτητριών εταιρειών.

(57) Απαλλάσσεται από κάθε φόρο η μεταβίβαση από οποιαδήποτε αιτία μετοχών ή μεριδίων ημεδαπών ή αλλοδαπών πλοιοκτητριών εταιρειών πλοίων υπό ελληνική ή ξένη σημαία, καθώς και εταιρειών χαρτοφυλακίου (holding companies) που κατέχουν, άμεσα ή έμμεσα, τις μετοχές ή τα μερίδια των ως άνω πλοιοκτητριών εταιρειών.

(58) Απαλλάσσονται από τα τέλη χαρτοσήμου και από κάθε τέλος, κράτηση και εισφορά, δικαίωμα ή παράβολο ή άλλη επιβάρυνση υπέρ του Δημοσίου ή τρίτου όλες οι δικαιοπραξίες και διενεργούμενες πράξεις, που αφορούν τη χρηματοδότηση ναυτιλιακών και ναυπηγικών επιχειρήσεων. Την παραπάνω απαλλαγή έχουν και η εγγραφή, η εξάλειψη υποθήκης πλοίων ή ακινήτων κ.λπ. των παραπάνω επιχειρήσεων.

(59) Απαλλάσσονται από κάθε φόρο, τέλος, εισφορά ή κράτηση υπέρ Δημοσίου ή τρίτων τα γραφεία αλλοδαπών επιχειρήσεων που εγκαθίστανται στην Ελλάδα και ασχολούνται με τη διαχείριση, ναύλωση, ασφάλιση κ.λπ. πλοίων. Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 του ν. 3091/2002, όπως ισχύει, απαλλάσσονται από τον ειδικό φόρο επί των ακινήτων. Προϋπόθεση: Τα πλοία πρέπει να έχουν χωρητικότητα άνω των 500 κόρων.

(60) Απαλλάσσονται από κάθε φόρο, τέλος ή εισφορά ή κράτηση από το εισόδημα που αποκτήθηκε στο εξωτερικό από αλλοδαπές πλοιοκτήτριες εταιρείες καθώς και οι μέτοχοι ή οι εταίροι αυτών. Την παραπάνω απαλλαγή έχουν και τα έγγραφα που εκδίδονται για την εφαρμογή του νόμου. Εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 του ν. 3091/2002, όπως ισχύει, απαλλάσσονται από τον ειδικό φόρο επί των ακινήτων.

(61) Απαλλάσσονται από το φόρο εισοδήματος και από κάθε τέλος, εισφορά ή κράτηση, αλλοδαπές εταιρείες που διαχειρίζονται πλοία με ξένη σημαία. [σ.σ.: Έτσι πρέπει να διατυπώνονται οι διατάξεις, λιτά και περιεκτικά: απαλλάσσονται αυτοί από τα πάντα. Δίχως όρους, προϋποθέσεις και ψιλά γράμματα.]

13/12/1959: Ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής εγκαινιάζει το υπερωκεάνειο Πατρίς, το οποίο συνέδεε επί πολλά χρόνια την Ελλάδα με την Αυστραλία. Δεξιά του ο πλοιοκτήτης Αντώνης Χανδρής.

Επί τέλους, τέλος! Κουραστήκαμε αλλά τα καταφέραμε. Επαναλαμβάνω ότι η καταγραφή έγινε με ακριβή αντιγραφή από τον Κρατικό Προϋπολογισμό τού 2017, οπότε μη με ρωτάτε πώς έφτασα σε αύξοντα αριθμό 61 ενώ έχετε ακούσει να γίνεται λόγος για 56 φοροαπαλλαγές. Τί να σας πω; Μάλλον 56 ήταν παλιά και στο μεταξύ αβγάτισαν, όπως τα άρθρα του συντάγματος, που κάποτε ήσαν 114 και τώρα έχουν γίνει 120. Βέβαια, θα μπορούσαμε να κάνουμε την ζωή μας πολύ πιο εύκολη αν διαλέγαμε να γράψουμε όχι για τις φορολογικές απαλλαγές των εφοπλιστών αλλά για το τι πληρώνουν τελικά. Ένα και μόνο σημείωμα θα έφτανε και θα περίσσευε, σίγουρα.

Με όσα είπαμε ως εδώ, ασχοληθήκαμε με το ένα από τα δυο μεγάλα παραμύθια που σχετίζονται με τους εφοπλιστές, αυτό το οποίο κάνει λόγο για την οικονομική συνεισφορά τους στην προκοπή τού τόπου. Αύριο θα πούμε δυο λόγια και για το δεύτερο, το οποίο διατυπώθηκε ακροθιγώς σε κάποιο σχόλιο αναγνώστη. Είναι το παραμύθι που λέει ότι η ευνοϊκή μεταχείριση των εφοπλιστών επιτρέπει στους έλληνες ναυτικούς να έχουν δουλειά και να φέρνουν χρήμα στον τόπο και τις οικογένειές τους.

 

Εθελοντικά και ελληνικά

«Σε αυτήν τη δύσκολη καμπή του τόπου, θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς τους έλληνες εφοπλιστές για αυτήν την εθελοντική συνεισφορά τους στον προϋπολογισμό και στην εθνική προσπάθεια» (Αντώνης Σαμαράς, 18/7/2013).

Σίγουρα θυμάστε τις τυμπανοκρουσίες με τις οποίες διαφημίστηκε το καλοκαίρι του 2013 η συμφωνία της κυβέρνησης με τους εφοπλιστές, βάσει της οποίας οι πλέον προστατευμένοι φορολογικά έλληνες δέχονταν να συνεισφέρουν εθελοντικά το κατιτίς τους στον άδειο κρατικό κορβανά. Μόνο που, πριν αλεκτωρ φωνήσαι, αυτή η συμφωνία αποδείχτηκε πυροτέχνημα.

Οι πρώτες συζητήσεις Σαμαρά-Βενιάμη προέβλεπαν την κατάρτιση λίστας με τα ονόματα όσων εφοπλιστών ήσαν διατεθειμένοι να συνεισφέρουν εθελοντικά. Η προθεσμία εγγραφής στην λίστα έληξε στις 28 Ιουνίου 2013 αλλά η ανταπόκριση των εφοπλιστών ήταν τόσο «μεγάλη» ώστε ο υπουργός ναυτιλίας Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης αναγκάστηκε να δώσει παράταση για τις 12 Ιουλίου. Φυσικά, τίποτε δεν άλλαξε. Έτσι, τον Δεκέμβριο η κυβέρνηση αποφάσισε να πιέσει την κατάσταση και προώθησε νομοθετική ρύθμιση η οποία καθιστούσε υποχρεωτική την ως τότε εθελοντική εισφορά.

Πειραιάς, 31/7/1960: Ο πρωθυπουργός Κων. Καραμανλής εγκαινιάζει το θρυλικό Εγνατία (*)

Τότε άρχισε το πατιρντί. Οι εφοπλιστές ζώστηκαν τα φυσεκλίκια και πήραν τα βουνά, εξαπολύοντας μύδρους κατά της κυβέρνησης, μιλώντας για αναξιοπιστία και αντισυνταγματικότητα αλλά και απειλώντας να κατεβάσουν την ελληνική σημαία από όσα πλοία την διατηρούσαν ακόμη, ενώ οι ναυτιλιακές εταιρείες προσέφυγαν στην δικαιοσύνη ζητώντας να κηρυχθεί αντισυνταγματική η επίμαχη διάταξη.

Στο μεταξύ, οι μήνες περνούν χωρίς οι εφοπλιστές να πληρώνουν, ισχυριζόμενοι ότι περιμένουν να ξεκαθαρίσει δικαστικά η κατάσταση. Στα τέλη Απριλίου 2014, το υπουργείο οικονομικών αναγκάζεται να παραδεχτεί ότι «οι σχετικές διατάξεις δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί στην ολότητά τους, επειδή προσέκρουσαν σε τεχνικές δυσκολίες, ιδίως σε θέματα ολοκλήρωσης των σχετικών ηλεκτρονικών εφαρμογών, οι οποίες αντιμετωπίζονται ταχύτατα». Το «ολότητα» και το «ταχύτατα» προκάλεσαν βροντερά γέλια, καθώς φτάνει το καλοκαίρι του 2014 και στα κρατικά ταμεία δεν έχει μπει ακόμη δεκάρα τσακιστή.

Τον Ιούνιο, το Διοικητικό Εφετείο Πειραιά απορρίπτει τις προσφυγές περί αντισυνταγματικότητας: «η έκτακτη εφάπαξ εισφορά κοινωνικής ευθύνης, που επιβλήθηκε στα κέρδη ναυτιλιακών επιχειρήσεων, εντάσσεται στα πλαίσια μιας σειράς δημοσιονομικών μέτρων, μεταξύ των οποίων είναι οι έκτακτες εισφορές που έλαβε ο νομοθέτης με το νόμο 3845/10 αλλά και προγενέστερους, για την ικανοποίηση των κριτηρίων δημοσιονομικής πειθαρχίας». Η απόφαση ανοίγει τον δρόμο για την είσπραξη της εισφοράς αλλά στις 11 Ιουλίου έρχεται ο Βαρβιτσιώτης να αναγγείλει την ανατροπή που απαιτούσαν οι εφοπλιστές: «Το υπουργείο Οικονομικών έχει προχωρήσει σε μια φορολόγηση της ελληνικής ναυτιλίας (…) κάτι που είχαμε αποφασίσει με τη ναυτιλιακή κοινότητα μέσα από τη διαδικασία του συνυποσχετικού, δηλαδή τον τριπλασιασμό του φόρου τον οποίο πληρώνουν οι εφοπλιστές για την επόμενη τριετία. Πήγαμε σε έναν τριπλασιασμό και υπάρχουν και άλλες φορολογικές ρυθμίσεις, οι οποίες σήμερα καθιστούν το ελληνικό πλοίο ασύμφορο. Αυτή τη διάσταση θέλουμε ν’ ανατρέψουμε».

Πόση ήταν, επί τέλους, αυτή η εισφορά που θα καθιστούσε «ασύμφορο το ελληνικό πλοίο»; Ο λόγος γίνεται για 400 εκατομμύρια που θα πλήρωναν συνολικά σε μια τριετία πάνω από 5.000 πλοία, δηλαδή για κάτι παραπάνω από 25.000 ευρώ ετησίως (κατά μέσον όρο) κάθε πλοίο το οποίο κάνει ετήσιο τζίρο πάνω από 1,7 εκατομμύρια (στην χειρότερη περίπτωση). Πάντως, οι εφοπλιστές είχαν δίκιο που έσκουξαν: η έκτακτη εισφορά θα τους κόστιζε 130-135 εκατομμύρια ετησίως, όταν η απόδοση του φόρου πλοίων (tonnage tax) το 2015 έφτασε μόλις τα 17.617.781,18 ευρώ.

Αθήνα, 9/11/2016: Ο Θόδωρος Βενιάμης υποδέχεται τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στην εκδήλωση για τα 100 χρόνια από την ίδρυση της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών.

Ας ολοκληρώσουμε αυτά τα εφοπλιστικού ενδιαφέροντος κείμενα, αποδομώντας το παραμύθι ότι τάχα η ευνοϊκή μεταχείριση των εφοπλιστών έχει σκοπό να βρίσκουν δουλειά οι έλληνες ναυτικοί.

Μετά την κατάργηση του καμποτάζ και τις «μεταρρυθμίσεις» που επιβλήθηκαν λόγω μνημονίων, στα ελληνικών συμφερόντων πλοία υπό ξένη σημαία δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου έλληνες ναυτικοί. Πριν λίγες μέρες, μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha-989, ο πρόεδρος των εφοπλιστών Θόδωρος Βενιάμης είπε, υπερβάλλοντας μεν, χαρακτηριστικά δε: «Σήμερα δεν υπηρετούν σε 5.000 ελληνόκτητα πλοία ούτε 5 έλληνες». Αλλά και στα κάπου 800 υπό ελληνική σημαία πλοία, η κατάσταση δεν είναι πολύ καλύτερη, με τους έλληνες ναυτικούς συχνά να μη ξεπερνούν τα 5-7 άτομα, ενώ η συνήθης πρακτική των εφοπλιστών είναι να κρατούν έλληνες μόνο τον πλοίαρχο και τον πρώτο μηχανικό κι αυτό επειδή τους έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. 

Παρένθεση. Η διατήρηση της ελληνικής σημαίας σε ορισμένα πλοία δεν γίνεται για πατριωτικούς λόγους, φυσικά. Υπάρχουν λόγοι που κάποιες φορές επιβάλλουν την ύπαρξη ελληνικής σημαίας, όπως π.χ. διαγωνισμοί, ναυλοσύμφωνα κλπ. Κλείνει η παρένθεση.

Τα παραπάνω πιστοποιούνται και από αριθμούς. Το 1980, υπήρχαν περισσότεροι από 100.000 εν ενεργεία έλληνες ναυτικοί. Το 2008 (τελευταία προ κρίσης χρονιά) ο αριθμός τους είχε πέσει στις 35.000 και το 2014 (σύμφωνα με απογραφή της ΕλΣτατ) είχε περιοριστεί σε 12.663 (11.801 σε ελληνική σημαία και 862 σε ξένη). Επομένως, όλες οι ευνοϊκές ρυθμίσεις που ισχύουν για τους εφοπλιστές, μόνο για το συμφέρον των ελλήνων ναυτικών δεν έχουν προβλεφθεί.

ΦΕΚ Β’ 918/24-6-2010: Σαφείς διατάξεις προς το συμφέρον των ελλήνων ναυτικών…

Κλείνουμε όπως αρχίσαμε, με Θόδωρο Βενιάμη. Στην προαναφερθείσα συνέντευξή του στον Alpha-989, ο πρόεδρος της Ενώσεως Ελλήνων Εφοπλιστών διετράνωσε τον διακαή του πόθο να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα ο κατώτερος διεθνής μισθός τής ITF (International Transport Forum – Διεθνής Ομοσπονδία Μεταφορών). Ο μισθός αυτός έχει θεσπιστεί από την ITF για τους φουκαράδες ναυτικούς των τρίτων χωρών και δεν εφαρμόζεται στις αναπτυγμένες ή ναυτικές χώρες. Ο Βενιάμης ζητάει την εφαρμογή του και στον τόπο μας όχι για δικό του συμφέρον αλλά επειδή νοιάζεται για τους άνεργους νέους: «Αντί να σαπίζουν οι νέοι στις καφετέριες θα μπορούσαν να εργαστούν ως ναύτες με 700-800 δολλάρια». Άλλωστε, όπως τόνισε ο πρόεδρος, «στην στεριά δεν παίρνουν ούτε 300 ευρώ»

——————————————————-
(*) Το 1957 η Γαλλία πλήττεται από κακοκαιρία, που προκαλεί καταστροφές στην οινοπαραγωγή. Για να αποζημιωθούν οι έλληνες προμηθευτές, η Γαλλία προτείνει να καλύψει την ζημιά με την ναυπήγηση ενός επιβατηγού-οχηματαγωγού πλοίου. Η Ελλάδα δέχεται. Το πλοίο περιέρχεται στον ΕΟΤ και πωλείται αμέσως στην Ελληνικές Μεσογειακές Γραμμές (ΕΛΜΕΣ) των αδελφών Γιαννουλάτου. Στις 15/2/1960 το πλοίο καθελκύεται, βαφτίζεται Εγνατία και χρησιμοποιείται για να ανοίξει την σύζευξη Ελλάδας-Ιταλίας από το λιμάνι τής Πάτρας (σε κοινοπραξία με το ιταλικό Appia), ένα δρομολόγιο το οποίο θα υπηρετήσει επί 35 χρόνια, ως το 1995. Το 2001 έκανε το τελευταίο του ταξίδι ως την Ινδία, όπου και διαλύθηκε.

Advertisements

Σας ακούμε...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: