Peter Staudenmaier: Η Οικονομία του Φυλετικού Μίσους

πηγή: geniusloci2017 { } null

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Κοινωνικής Οικολογίας (ISE). Ο Peter Staudenmaier είναι οικολόγος και αναρχικός ακτιβιστής στη Γερμανία και μέλος του Institute for Social Ecology (ISE). Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

Τον Αύγουστο του 1999, μόλις λίγους μήνες πριν το πρόσφατα αναζωογονημένο αντικαπιταλιστικό κίνημα πετύχει μια προσωρινή νίκη στο Σιάτλ, ένας άνεργος λευκός ρατσιστής με το όνομα Buford Furrow πυροβόλησε μια ομάδα παιδιών σε ένα εβραϊκό παιδικό σταθμό στο Λος Άντζελες. Ο Furrow συνέχισε σκοτώνοντας έναν αμερικανοασιάστη ταχυδρομικό υπάλληλο προτού παραδοθεί. Αυτή η δολοφονική έκρηξη έγινε μόλις ένα μήνα μετά από μια τρομακτικά παρόμοια ρατσιστική ξέσπασμα στο Σικάγο. Τέτοιες θηριωδίες προφανώς αντιπροσωπεύουν το αντίθετο από ότι αντιπροσωπεύει το κίνημα εναντίον του παγκόσμιου κεφαλαίου.

Εντούτοις, τα κίνητρα του Furrow, όσο μπερδεμένα και αν είναι, δείχνουν μια ιδιαίτερη σχέση με τις αντιδραστικές και ρατσιστικές πτυχές των ασαφών κριτικών του «διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος».

Μία λεπτομέρεια ειδικότερα από το έγκλημα του Furrow ανέδειξε με εντυπωσιακό τρόπο τη στενή σχέση του με την δεξιά αντίθεση στην «παγκοσμιοποίηση». Στο αυτοκίνητο του Furrow η αστυνομία βρήκε ένα αντίγραφο ενός βιβλίου με τίτλο War Cycles/Peace Cycles από έναν γνωστό ακροδεξιό συνωμοσιολόγο, τον Richard Hoskins. Το βιβλίο παρουσιάζεται ως η ιστορία της τοκογλυφίας (του δανεισμού χρημάτων με τόκους) και του τραπεζικού κλάδου, με ιδιαίτερη έμφαση στον φαινομενικό ρόλο των Εβραίων στη διεθνή χρηματοδότηση. Ένας οικονομικός συντάκτης της New York Times ήρθε σε επαφή με τον συγγραφέα, κ. Hoskins, τηλεφωνικά και ζήτησε το σχόλιό του για τις ενέργειες του Furrow. Ο Hoskins απάντησε: Δεν ξέρω τι σχέση έχει ένα βιβλίο οικονομικών με τις εκτελέσεις παιδιών σε ένα παιδικό σταθμό» και έκλεισε το τηλέφωνο.

Λοιπόν τι σχέση έχει ένα «βιβλίο οικονομικών» με τις δολοφονίες παιδιών σε μια παιδική χαρά; Οι συνδέσεις δεν είναι τόσο τυχαίες όσο θα θέλαμε. Υπάρχει συγκεκριμένη δομή και λογική στις ακροδεξιές αναλύσεις της παγκόσμιας οικονομίας, τις οποίες οι αριστεροί αντίπαλοι του καπιταλισμού πρέπει να αντιμετωπίσουν. Αλλά όπως έδειξαν πολλοί σύντροφοι από την Ευρώπη, την Ινδία και αλλού, πολλοί αριστεροί επικριτές της παγκοσμιοποίησης και του εταιρικού ελέγχου μοιράζονται μερικές από τις ιδεολογικές βάσεις και ρητορικά μοτίβα της άκρας δεξιάς. Η μυωπική επικέντρωση του δεξιού λαϊκισμού στο «διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα»  φιλοξενεί ένα ρατσιστικό δυναμικό που απειλεί την δημιουργία ακραίων συνθηκών αλλοτρίωσης ανά πάσα στιγμή. Η δυναμική αυτό έγινε πράξη τον περασμένο Αύγουστο, όταν η θεωρία του Hoskins τέθηκε σε εφαρμογή από έναν άνθρωπο που τον είχε καταστρέψει η παρούσα οικονομία.

Περιστατικά όπως αυτά – τα οποία φαίνεται να γίνονται όλο και συχνότερα – δημιουργούν ένα δύσκολο πρόβλημα για μας αντιπάλους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, μας Παγκόσμιας Τράπεζας και άλλων παραγόντων του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού. Το πρόβλημα δεν είναι απλά ότι πρέπει να προστατεύσουμε τα κινήματα μας, των οποίων οι στόχοι είναι η διεθνής δικαιοσύνη και απελευθέρωση, από την καταπίεση δεξιών δυνάμεων που επιδιώκουν να καιροσκοπήσουν πάνω στη λαϊκή δυσαρέσκεια. Πρέπει να εξετάσουμε τα επιχειρήματά μας και μας υποθέσεις μας.

Υπάρχουν διαφορετικές μορφές αντικαπιταλισμού, και κάθε μια έρχεται με το δικό της σύνολο βασικών αξιών και οραμάτων. Αρκετές από τις πιο ιστορικά ισχυρές ποικιλίες του αντικαπιταλισμού βασίζονται σε αξίες που πρέπει να απορρίψουμε εξίσου έντονα με την απόρριψη του ίδιου του καπιταλισμού. Ορισμένες από αυτές τις αυταρχικές ψευδοεναλλακτικές λύσεις αποκαλύπτονται εύκολα ως απλώς μια διαφορετική μορφή εξουσίας της ελίτ, δίχως την ιδιωτική ιδιοκτησία και το χάος της αγοράς. Αλλά άλλες αντιδραστικές εκδόσεις του αντικαπιταλισμού είναι λιγότερο εμφανώς ύπουλες, που μιλούν για ένα όραμα της «κοινότητας των ανθρώπων». Οι χειραφετικές εικόνες που προκαλούν αυτά τα οράματα συνήθως αποκρύπτουν τις πραγματικές κοινωνικές ρίζες τους στην οικονομία του φυλετικού μίσους.

Σε ένα δοκίμιο για τον αντισημιτισμό και τον Εθνικό Σοσιαλισμό (το όνομα που οι αρχικοί Ναζί έδωσαν στο δόγμα τους), ο ιστορικός Moishe Postone περιγράφει «μια μορφή ‘αντικαπιταλισμού’ που επιδιώκει να υπερνικήσει την υπάρχουσα κοινωνική τάξη από μια άποψη που ουσιαστικά παραμένει μέσα σε αυτή τη τάξη». Με άλλα λόγια, υπάρχουν τρόποι επίθεσης εναντίον των πιο ορατών ενδείξεων του ελέγχου του κεφαλαίου πάνω στις ζωές μας που δεν απειλούν – και ίσως και να ενισχύουν – το ίδιο το σύστημα που κρύβεται από πίσω. Είναι αυτό το είδος της ανέκφραστης και άκριτης δυσαρέσκειας που, δίχως μια συνεκτική και χειραφετική κριτικής, γίνεται εύκολη λεία για εθνικιστικές και ρατσιστικές κοσμοθεωρίες – το επικίνδυνο πεδίο που συναντώνται οι Buford Furrow και Pat Buchanan.

Όταν η αλλοτρίωση βρίσκει έκφραση στην ξενοφοβία, όταν η βία της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης δημιουργεί τη βία του εθνικού αποκλεισμού, είναι στιγμή να εξετάσουμε προσεκτικά τις μορφές αντικαπιταλισμού που κυριαρχούν στον πολιτισμό μας. Συγκεκριμένα, εκείνες που επικεντρώνονται ιδιαίτερα σε διεθνή τραπεζικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα συχνά κουβαλάνε μια έντονη δεξιά φόρτιση· οι αόριστες αλλά σφοδρές καταγγελίες τους έχουν αμφίβολη ιστορική βάση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο αδιαμόρφωτος αντικαπιταλισμός μπορεί να είναι ακόμη πιο επικίνδυνος, με πολλούς τρόπους, από την απλή αδιαφορία προς την καπιταλιστική πραγματικότητα. Σε αντίθεση με αυτές τις αντιδραστικές μορφές του αντικαπιταλισμού, ο Postone αναφέρει ότι «απαιτείται μια προσέγγιση που μπορεί να κάνει διάκριση μεταξύ του τι είναι ο σύγχρονος καπιταλισμός και του τρόπου με τον οποίο εκδηλώνεται».

Καλώς ή κακώς, αυτό το καθήκον θα απαιτήσει από εμάς περισσότερη «θεωρία», όχι λιγότερη· ένα μεγαλύτερο επίπεδο αφαίρεσης, όχι απλότητα. Η πολυπλοκότητα του σύγχρονου καπιταλιστικού συστήματος το απαιτεί, όπως και η ξεχωριστή ικανότητά του να καλύπτει τις πραγματικές του λειτουργίες πίσω από φαινομενικά αυτονόητες δομές. Το ξήλωμα της επιφανειακής εμφάνισης του καπιταλισμού είναι ένα απαραίτητο βήμα για την κατανόηση και την καταπολέμηση των πραγματικών ριζών του.

Οι πολιτικές παραδόσεις της ελευθεριακής αριστεράς περιέχουν ήδη τα απαραίτητα θεωρητικά εργαλεία για την διατύπωση τόσο καίριων διακρίσεων, καθώς και τα δομικά στοιχεία μιας εναλλακτικής και απελευθερωτικής προσέγγισης, που να βασίζεται στο όραμα ενός κόσμου απαλλαγμένου από οποιαδήποτε κυριαρχία. Ένας σημαντικός ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι επαναστάτες στο παγκόσμιο κίνημα ενάντια στην ηγεμονία του κεφαλαίου είναι να πιέσει για μια σαφή και αποφασιστική διαφοροποίηση των δικών μας επιχειρημάτων από εκείνα της δεξιάς. Αυτό θα σημαίνει ταυτόχρονα να διευρύνουμε τις αναλύσεις μας και να τις κάνουμε ακριβέστερες, έτσι ώστε οι μερικές αντιδράσεις στα παγκόσμια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να εντάσσονται σε μια ευρεία και καλά ορισμένη κριτική του καπιταλιστικού συστήματος στο σύνολό του.

Η αντιπολίτευση στο «διεθνή χρηματοπιστωτικό σύστημα» δεν είναι το ίδιο με την αντίθεση στον καπιταλισμό, και στην πραγματικότητα είναι μια αποφασιστικά επικίνδυνη τακτική που απέχει από μια αντικαπιταλιστική προσέγγιση που βασίζεται σε αρχές και ενημέρωση. Με την σύγχυση ενός συμπτώματος για μια αιτία, με τη σύγχυση μιας αφηρημένης οντότητας με μια συγκεκριμένη κοινωνική σχέση, κάνοντας προσβλητικές διακρίσεις μεταξύ του «κερδοσκοπικού» και του «παραγωγικού» κεφαλαίου, ενθαρρύνει την ίδια ψευδοαντίσταση που στηρίζουν οι δεξιές ομάδες. Μια ριζοσπαστικά χειραφετημένη κατανόηση του καπιταλισμού δεν έχει τίποτα κοινό με αυτήν την παράδοση, και θα πρέπει να διαχωρίζουμε σταθερά τους εαυτούς μας από εκείνους που τη τροφοδοτούν ή πέφτουν θύματα της. Αυτό μπορεί να απαιτεί μια διεξοδική επανεξέταση των επιχειρημάτων που συνήθως προωθούνται σε εκστρατείες κατά των πολυεθνικών και κατά της παγκοσμιοποίησης. Οτιδήποτε άλλο μας κάνει συνένοχους στην λανθασμένη και νεφελώδη κοσμοθεωρία της οποίας η πιο ακραία έκφραση – που δεν είναι ποτέ πολύ κάτω από την επιφάνεια – είναι η ρατσιστική βία.


Σας ακούμε...

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: