electric-chair

Το περίφημο –και αντιδεοντολογικό- πείραμα του Μίλγκραμ μάλλον το γνωρίζετε όλοι. Αν όχι, μπορείτε να γκουγκλάρετε «Το τέρας μέσα μας – Το πείραμα του Μίλγκραμ» και θα το βρείτε σε εκατοντάδες αναδημοσιεύσεις, όπου συνήθως δεν αναφέρεται ούτε ο Γελωτοποιός που το διέσπειρε στο διαδίκτυο ούτε η Lauren Slater, από το βιβλίο της οποίας ο οικοδεσπότης σας ανέσυρε κάποιες ουσιώδεις λεπτομέρειες.
Ο στόχος του Στάνλεϊ Μίλγκραμ ήταν να διερευνήσει τα κίνητρα του δήμιου. Πώς ένας απλός άνθρωπος, ένας φιλήσυχος πολίτης, ένας νοικοκυραίος, μπορεί να μετατραπεί σε «τέρας», που δε θα διστάσει να προκαλέσει το θάνατο ενός συνανθρώπου του.
Η συνταγή είναι απλή: Ένα κιλό από μετατόπιση ευθύνης, δύο φλιτζάνια ατιμωρησίας, μισή ουγκιά επιστημονικού (ή άλλου) κύρους, προσθέστε και όση υπακοή θέλετε και να! Έχετε το δικό σας δήμιο.
Ως εδώ όλα καλά και ανθηρά.
Όμως τις προάλλες μια φίλη (που της αρέσει να φτιάχνει τούρτες όσο και να σκέφτεται) έκανε ένα νοητικό άλμα: Δεν εστίασε στο δήμιο, στον «εξεταστή», αλλά στο θύμα, τον «εξεταζόμενο».
Ρωτούσε –περισσότερο αναρωτιόταν:
«Τι είδους άνθρωπος, ποιος ανθρωπάκος, θα δεχόταν αυτοβούλως να δεθεί σε μια ηλεκτρική καρέκλα;»